Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 51

Devanagari script

समर्प्य च ततः खड्गं खादिरं मंत्रतेजितम् । संस्थाप्य कीलानभितो बर्बरीकमथाब्रवीत्

Transliteration

samarpya ca tataḥ khaḍgaṃ khādiraṃ maṃtratejitam | saṃsthāpya kīlānabhito barbarīkamathābravīt

Translation

پھر اس نے منتر کے تیز سے مُقدّس کی گئی کھادِر لکڑی کی تلوار نذر کی۔ چاروں طرف کیلیں جما کر اس نے تب بربریک سے کہا۔

Word by Word

• समर्प्य: having offered
• समर्प्य: पूर्वकाल-क्रिया (Absolutive)
• Type: Verb
• Root: सम् + अर्प् (धातु)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund): 'having offered/dedicated'

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• ततः: then
• ततः: क्रिया-विशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनन्तरार्थे

• खड्गम्: sword
• खड्गम्: कर्म (Karman/Object)
• Type: Noun
• Root: खड्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• खादिरम्: made of khadira wood
• खादिरम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: खादिर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषण (qualifies खड्गम्)

• मन्त्रतेजितम्: empowered by mantra
• मन्त्रतेजितम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: मन्त्र + तेजित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; कृदन्त (तेजित = 'sharpened/empowered'); समासः तृतीया-तत्पुरुषः (मन्त्रेण तेजितम्)

• संस्थाप्य: having placed
• संस्थाप्य: पूर्वकाल-क्रिया (Absolutive)
• Type: Verb
• Root: सम् + स्थाप् (धातु)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund): 'having set/placed'

• कीलान्: pegs
• कीलान्: कर्म (Karman/Object)
• Type: Noun
• Root: कील (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन

• अभितः: around
• अभितः: देश-विशेषण (Adverbial/Locative sense)
• Type: Indeclinable
• Root: अभितः (अव्यय)
• Form: अव्यय; परितोऽर्थे (around)

• बर्बरीकम्: Barbarīka
• बर्बरीकम्: कर्म (Karman/Object of speech)
• Type: Noun
• Root: बर्बरीक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• अथ: then
• अथ: निपात (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; आरम्भ/अनन्तरार्थक (then/now)

• अब्रवीत्: said
• अब्रवीत्: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating (deduced from Māheśvara-khaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Siddhāmbikā-sthāna

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The sādhaka offers/presents a khadira-wood sword glowing with mantra-power, sets pegs around the perimeter, then turns to speak to Barbarīka.

Characters & Entities

• Barbarīka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual acts gain efficacy when performed with mantra, discipline, and proper protective arrangements.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; the focus is on rite-procedure within the Kaumārikā-khaṇḍa narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

Offering a mantra-empowered implement and establishing pegs/stakes as a protective setup before proceeding.