Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 49

इति मां प्राह कामाख्या सर्वं तत्संस्मराम्यहम् । इदं गेहं सानुगं मे दत्तं मयात्मना तव

iti māṃ prāha kāmākhyā sarvaṃ tatsaṃsmarāmyaham | idaṃ gehaṃ sānugaṃ me dattaṃ mayātmanā tava

“یوں کاماکھیا نے مجھ سے کہا تھا؛ وہ سب مجھے یاد ہے۔ یہ گھر—خادموں سمیت—میں نے اپنی جان تک کے ساتھ تمہیں سونپ دیا ہے۔”

इतिthus
इति:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक-अव्यय (quotative)
माम्me
माम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
प्राहsaid
प्राह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + अह्/ब्रू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कामाख्याKāmākhyā (named ‘Kāma’)
कामाख्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकामाख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः काम इति आख्या यस्याः (बहुव्रीहि; नाम)
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वम् इति विशेषण
संस्मरामिI remember
संस्मरामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + स्मृ (धातु)
Formलट्-लकार, उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootइदं (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; गेहम् इति विशेषण
गेहम्house
गेहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगेह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सानुगम्together with attendants
सानुगम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस + अनुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः अनुगैः सह (सह-तत्पुरुष/उपपद-समास)
मेto me/of me
मे:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/6th) एकवचन; एन्क्लिटिक
दत्तम्given
दत्तम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (गेहम् इति)
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन
आत्मनाby (my) self
आत्मना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
तवfor you/of you
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; सर्वनाम

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa) reporting Kāmakhyā’s words (contextual deduction: Māheśvarakhaṇḍa narration style)

Tirtha: Kāmakhyā (as invoked authority)

Type: kshetra

Scene: The speaker recalls Kāmakhyā’s words and declares that the entire house with attendants has been given—along with her very self—to the hero; a solemn offering scene unfolds.

K
Kāmakhyā

FAQs

Wholehearted offering—giving with one’s ‘ātman’ (complete sincerity)—is praised as a dhārmic ideal.

No specific tīrtha is named in this verse; it functions within a dynastic-marital narrative rather than a site-māhātmya passage.

None explicitly; the verse emphasizes a gift (dāna) of residence and support as part of the story.