Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 81

Devanagari script

चिरकारि महाप्राज्ञो गौतमस्याभवत्सुतः । चिरेण सर्वकार्याणि यो विमृश्य प्रपद्यते

Transliteration

cirakāri mahāprājño gautamasyābhavatsutaḥ | cireṇa sarvakāryāṇi yo vimṛśya prapadyate

Translation

چِرکاری، جو نہایت دانا تھا، گوتم کا بیٹا تھا—وہ ہر کام کو دیر تک سوچ بچار کے بعد ہی اختیار کرتا تھا۔

Word by Word

• चिरकारि: Cirakāri (slow-actor)
• चिरकारि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चिर + कारिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (proper/epithet)

• महाप्राज्ञः: very wise
• महाप्राज्ञः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महā + प्राज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (महान् प्राज्ञः)

• गौतमस्य: of Gautama
• गौतमस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गौतम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• अभवत्: was/became
• अभवत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• सुतः: son
• सुतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• चिरेण: after a long time / slowly
• चिरेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: चिर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; कालवाचक-तृतीया (after a long time)

• सर्वकार्याणि: all tasks
• सर्वकार्याणि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व + कार्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; (सर्वाणि कार्याणि)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)

• विमृश्य: having considered
• विमृश्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: वि + मृश् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त-अव्यय)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund)

• प्रपद्यते: undertakes, resorts to
• प्रपद्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + पद् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced)

Visual Art Cues

Scene: A composed young brāhmaṇa (Cirakārī) is shown thoughtful, eyes lowered, hand near chin or holding a rosary, embodying deliberation; a subtle aura of wisdom.

Characters & Entities

• Cirakārī
• Gautama

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Wisdom expresses itself as careful deliberation; dharmic action is undertaken after thoughtful examination.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No location is praised in this verse; it identifies the character and his defining virtue.

What ritualistic prescription is mentioned?

None—this is character description supporting a dharma teaching.