Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 55

Devanagari script

विप्र उवाच । मुनिः कपिलनामाहं नारदाय निवेद्यताम् । आगतः प्रार्थनायैव तच्छ्रुत्वाहमथाब्रवम्

Transliteration

vipra uvāca | muniḥ kapilanāmāhaṃ nāradāya nivedyatām | āgataḥ prārthanāyaiva tacchrutvāhamathābravam

Translation

برہمن نے کہا: “میں کپل نامی مُنی ہوں؛ یہ بات نارَد جی تک پہنچا دی جائے۔ میں صرف ایک درخواست لے کر آیا ہوں۔” یہ سن کر میں نے پھر جواب دیا۔

Word by Word

• विप्रः: the brāhmaṇa
• विप्रः: Karta (Speaker/Subject)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Main verb)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• मुनिः: a sage
• मुनिः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• कपिलनाम: named Kapila
• कपिलनाम: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: कपिल + नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (कपिलस्य नाम)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष-सर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• नारदाय: to Nārada
• नारदाय: Sampradana (Recipient)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन

• निवेद्यताम्: let (it) be reported/announced
• निवेद्यताम्: Kriya (Injunctive action)
• Type: Verb
• Root: नि + वेद् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (Passive)

• आगतः: having come
• आगतः: Visheshana (Qualifier of अहम्/मुनिः)
• Type: Adjective
• Root: आ + गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• प्रार्थनायैव: for a request only
• प्रार्थनायैव: Prayojana (Purpose)
• Type: Noun
• Root: प्रार्थना (प्रातिपदिक) + एव (अव्यय)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन; एव = निपात (emphatic particle)

• तत्: that
• तत्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव (indeclinable verbal)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/thereupon)

• अब्रवम्: I said
• अब्रवम्: Kriya (Main verb)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Kapila (as ‘vipra uvāca’); followed by Nārada’s narration

Skanda Dialogue

Listener: Implied audience; message intended for Nārada

Visual Art Cues

Scene: A calm hermitage or assembly: Kapila introduces himself to a brāhmaṇa intermediary, requesting that his message be conveyed to Nārada; the listener responds with attentive composure.

Characters & Entities

• Kapila
• Nārada

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sages approach with purposeful requests tied to dharma; recognizing and responding to them becomes a path of merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The tīrtha assembly setting where Kapila arrives and initiates a dharmic request to Nārada.

What ritualistic prescription is mentioned?

A forthcoming prārthanā (petition) connected to dāna/meritorious giving is introduced.