Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 39

Devanagari script

नमस्कृत्य च तल्लिंगं गृहीत्वा मृत्तिकां च ताम् । आगंतव्यं स्तंभतीर्थे समाराध्य कुमारकम्

Transliteration

namaskṛtya ca talliṃgaṃ gṛhītvā mṛttikāṃ ca tām | āgaṃtavyaṃ staṃbhatīrthe samārādhya kumārakam

Translation

اس لِنگ کو نمسکار کر کے اور وہ مقدس مٹی لے کر، ستَمبھ تیرتھ کی طرف آنا چاہیے اور وہاں کُمارک (اسکند) کی پوری عقیدت سے پرستش کرے۔

Word by Word

• नमस्कृत्य: having bowed/saluted
• नमस्कृत्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: नमस् + कृ (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); 'having saluted'

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात

• तत्-लिङ्गम्: that liṅga
• तत्-लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय: 'that liṅga'

• गृहीत्वा: having taken
• गृहीत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); 'having taken'

• मृत्तिकाम्: the clay
• मृत्तिकाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मृत्तिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात

• ताम्: that (clay)
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; demonstrative pronoun

• आगन्तव्यम्: one must come/return
• आगन्तव्यम्: Kriya (Obligation/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + गम् (धातु)
• Form: तव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/necessity), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'one must come/return'

• स्तम्भतीर्थे: at Staṃbha-tīrtha
• स्तम्भतीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्तम्भतीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तीर्थ-नाम; 'at the Staṃbha-tīrtha'

• समाराध्य: having duly worshipped
• समाराध्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: सम् + आ + राध् (धातु)
• Form: क्त्वा/ल्यप्-अर्थे क्त्वान्त-प्रयोग (gerund sense); 'having duly worshipped/propitiated'

• कुमारकम्: Kumāra (Skanda)
• कुमारकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कुमारक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'the young lord' (Kumāra/Skanda)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Stambha-tīrtha

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: The pilgrim bows to the emerald liṅga, carefully gathers a small portion of golden clay, then journeys to Stambha-tīrtha where Kumāraka is worshipped near a pillar-like emblem or sacred marker.

Characters & Entities

• Śiva (liṅga)
• Kumāra/Skanda
• Stambha-tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True tīrtha-yātrā is ordered devotion: reverence to Śiva, purity through sacred mṛttikā, and culminating worship of Kumāra.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

Stambha-tīrtha is explicitly named as the next sanctified destination.

What ritualistic prescription is mentioned?

Offer obeisance to the liṅga, collect the sacred clay, then go to Stambha-tīrtha to worship Kumāraka (Skanda).