Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 68
Devanagari script
भीम उवाच । सम्यगुक्तं केशवेन वाक्यं बह्वर्थमुत्तमम् । राज्ञा पुनः स्नेहवशाद्यदुक्तं तन्न भाति मे
Transliteration
bhīma uvāca | samyaguktaṃ keśavena vākyaṃ bahvarthamuttamam | rājñā punaḥ snehavaśādyaduktaṃ tanna bhāti me
Translation
بھیم نے کہا: ‘کیشو نے درست کہا ہے؛ اس کے کلمات عالی اور معنی خیز ہیں۔ مگر بادشاہ نے جو محبت کے زیرِ اثر کہا، وہ مجھے پسند نہیں آتا۔’
Word by Word
भीमःBhīma
भीमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभीम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
सम्यक्well; rightly
सम्यक्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: rightly/well)
उक्तम्spoken
उक्तम्:
Kriya (Predicative participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-भाव (said/spoken)
केशवेनby Keśava (Kṛṣṇa)
केशवेन:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
वाक्यम्statement; speech
वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन
बह्वर्थम्having many meanings; significant
बह्वर्थम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबह्वर्थ (प्रातिपदिक; बहु + अर्थ)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; विशेषण (वाक्यम्)
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; विशेषण (वाक्यम्)
राज्ञाby the king
राज्ञा:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
पुनःagain; however
पुनः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्त्यर्थक (adverb: again/however)
स्नेहवशात्out of affection
स्नेहवशात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootस्नेह-वश (प्रातिपदिक; स्नेह + वश)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन
यत्what (that which)
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धक (relative)
उक्तम्said
उक्तम्:
Kriya (Predicative participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘said’
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन
नnot
न:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (particle: not)
भातिshines; seems right
भाति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति (Genitive/Dative), एकवचन; अत्र दत्तिवत् ‘to me’
Speaker
Bhīma
Skanda Dialogue
Listener: (assembly; implicitly Yudhiṣṭhira and Kṛṣṇa)
Visual Art Cues
Scene: Bhīma speaking with firm posture, acknowledging Kṛṣṇa’s excellent counsel; Yudhiṣṭhira nearby, affectionate yet hesitant; Kṛṣṇa composed.
Characters & Entities
B
BhīmaK
KeśavaFAQs
Dharma requires clear discernment: wise counsel should outweigh decisions driven by attachment.
No holy place is mentioned in this verse.
None.