Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 65

युधिष्ठिर उवाच । अलं सर्वगुणैस्तस्या यस्यास्त्वेको गुणो महान् । क्रियते किं हि क्षीरेण यदि तद्विषमिश्रितम्

yudhiṣṭhira uvāca | alaṃ sarvaguṇaistasyā yasyāstveko guṇo mahān | kriyate kiṃ hi kṣīreṇa yadi tadviṣamiśritam

یُدھِشٹھِر نے کہا: ‘اگر اس میں بہت سے اوصاف ہوں مگر ایک عیب ہی بڑا ہو تو اُن اوصاف کا کیا فائدہ؟ جیسے دودھ میں زہر مل جائے تو دودھ کیا کر سکتا ہے؟’

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
अलम्enough; what use
अलम्:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअलम् (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध/पर्याप्ति-अर्थक (particle: enough/stop)
सर्वगुणैःwith all virtues
सर्वगुणैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसर्वगुण (प्रातिपदिक; सर्व + गुण)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
यस्याःof whom
यस्याः:
Sambandha (Relative possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधार्थक (particle: but/indeed)
एकःone
एकः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (गुणस्य)
गुणःquality; virtue
गुणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
महान्great
महान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (गुणस्य)
क्रियतेis done; is made
क्रियते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (Passive)
किम्what?
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; प्रश्नार्थक
हिindeed; for
हि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक/निश्चयार्थक (particle: indeed/for)
क्षीरेणwith milk
क्षीरेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootक्षीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तार्थक (conjunction: if)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन
विषमिश्रितम्mixed with poison
विषमिश्रितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविष-मिश्रित (प्रातिपदिक; विष + मिश्रित [कृदन्त])
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘मिश्रित’ = mixed; विशेषण (तत्)

Yudhiṣṭhira

Listener: (addressed within dialogue; implied interlocutor in the scene)

Scene: Courtly dialogue: Yudhiṣṭhira speaking with measured gravity; a symbolic vessel of milk subtly shown with a dark drop (poison) to visualize the metaphor.

Y
Yudhiṣṭhira

FAQs

A single grave adharma can nullify many good qualities; purity of character matters more than quantity of virtues.

No site is praised; the verse is ethical counsel within a dialogue.

None; it is a dharma-oriented evaluation of character.