Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 26
Devanagari script
नूनं कामेन भोगैर्वा कृत्यं वध्वा न मे मनाक् । या पुत्रसुखमन्वीक्ष्य परलोकार्थमाश्रिता
Transliteration
nūnaṃ kāmena bhogairvā kṛtyaṃ vadhvā na me manāk | yā putrasukhamanvīkṣya paralokārthamāśritā
Translation
یقیناً میری زوجہ کو نہ خواہش سے ذرا سا سروکار ہے نہ لذتوں سے؛ بیٹے کی خوشی کو دیکھتے ہوئے بھی اس نے پرلوک کی بھلائی کے لیے دھرم کے راستے کو اختیار کیا ہے۔
Word by Word
नूनम्surely
नूनम्:
Sambandha (Sentence adverb)
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (certainly)
कामेनby desire, by lust
कामेन:
Karana (Instrument/means)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया एकवचन (instrumental singular)
भोगैःby enjoyments/pleasures
भोगैः:
Karana (Instrument/means)
TypeNoun
Rootभोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन (instrumental plural)
वाor
वा:
Sambandha (Alternative)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle)
कृत्यम्duty/thing to be done
कृत्यम्:
Karma (Object; ‘something to be done/aim’)
TypeNoun
Rootकृत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (neuter nominative/accusative singular)
वध्वाby the wife
वध्वा:
Karana/Karta (Agent-instrument: ‘by the wife’)
TypeNoun
Rootवधू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया एकवचन (instrumental singular)
नnot
न:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
मेmy
मे:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी एकवचन (genitive singular)
मनाक्even a little
मनाक्:
Sambandha (Degree adverb)
TypeIndeclinable
Rootमनाक् (अव्यय)
Formपरिमाणार्थक-अव्यय (adverb: even a little)
याwho
या:
Karta (Subject of subordinate clause)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (relative pronoun)
पुत्रसुखम्the happiness of a son/children
पुत्रसुखम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक) + सुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पुत्रस्य सुखम्)
अन्वीक्ष्यhaving sought/considered
अन्वीक्ष्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootअनु + ईक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
परलोकार्थम्for the sake of the next world
परलोकार्थम्:
Karma (Object/goal)
TypeNoun
Rootपरलोक (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (परलोकस्य अर्थः)
आश्रिताhas resorted to
आश्रिता:
Karta (Predicate adjective of या)
TypeVerb
Rootआ + श्रि (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग प्रथमा एकवचन; कर्तरि प्रयोगे
Speaker
Dharmarāja (Yudhiṣṭhira), addressing Keśava (Kṛṣṇa)
Characters & Entities
D
DharmarājaK
KeśavaFAQs
Even legitimate worldly joys (like putra-sukha) are portrayed as secondary to striving for spiritual good and the next-worldly aim.
None is specified; the verse is a general dharma reflection on worldly vs. other-worldly priorities.
No explicit prescription; it broadly commends a life oriented to paraloka through tapas/discipline.