Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 56

एवमुच्चरमाणं मां प्रशस्याहापि पद्मभूः । साध्वेतन्नारदेनोक्तं धर्मैतद्वचनं कुरु । सम्मानय गुहं चापि गुहः स्वामी यतो हि नः । एवमुक्ते ब्रह्मणा च धर्मो वचनमब्रवीत्

evamuccaramāṇaṃ māṃ praśasyāhāpi padmabhūḥ | sādhvetannāradenoktaṃ dharmaitadvacanaṃ kuru | sammānaya guhaṃ cāpi guhaḥ svāmī yato hi naḥ | evamukte brahmaṇā ca dharmo vacanamabravīt

جب میں یوں کلام کر رہا تھا تو پدم بھو (برہما) نے میری ستائش کی اور کہا: “بہت خوب—نارد نے درست کہا ہے۔ اے دھرم، ان کلمات پر عمل کرو۔ اور گُہ (گوہا) کی بھی تعظیم کرو، کیونکہ گُہ ہی ہمارا سوامی ہے۔” برہما کے یوں کہنے پر دھرم نے ان الفاظ میں جواب دیا۔

evamthus
evam:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
uccaramāṇamuttering, reciting
uccaramāṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootuccar (धातु) + śatṛ (शतृ) वर्तमानकृदन्त
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (accusative singular neuter), कर्मणि प्रयुक्तं (used as object-qualifier)
māmme
mām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; द्वितीया विभक्ति एकवचनम् (accusative singular)
praśasyahaving praised
praśasya:
Kriyā (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootpra-śaṃs (धातु) + ल्यप् (ल्यप्)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वक्रिया (having praised)
āhasaid
āha:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootah (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect); प्रथमपुरुषः एकवचनम्; परस्मैपदम्
apialso
api:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-कार (also/even)
padmabhūḥPadmabhū (Brahmā)
padmabhūḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpadma + bhū (प्रातिपदिक); पद्मभू (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति एकवचनम् (nominative singular); तत्पुरुषः (padmāt bhavati iti)
sādhuwell done; good
sādhu:
Sambandha (Interjection/निपात)
TypeIndeclinable
Rootsādhu (अव्यय/विशेषण)
Formअव्यय; अनुमोदनार्थक निपात (approbative particle)
etatthis
etat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootetad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (nom./acc. sg.); अत्र कर्मरूपेण (as object)
nāradeṇaby Nārada
nāradeṇa:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootnārada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया विभक्ति एकवचनम् (instrumental singular)
uktamsaid, spoken
uktam:
Karma (Object complement/कर्मविशेषण)
TypeVerb
Rootvac (धातु) + kta (क्त)
Formभूतकृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; कर्मणि (said/spoken)
dharmaO Dharma
dharma:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन एकवचनम् (vocative singular)
etatthis
etat:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootetad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying vacanam)
vacanamword, instruction
vacanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति एकवचनम् (accusative singular)
kurudo, carry out
kuru:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/imperative); मध्यमपुरुषः एकवचनम्; परस्मैपदम्
sammānayahonour, respect
sammānaya:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-mān (धातु)
Formलोट् (imperative); मध्यमपुरुषः एकवचनम्; परस्मैपदम्
guhamGuha (Skanda)
guham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootguha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति एकवचनम् (accusative singular)
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
apialso
api:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; अपि-कार (also)
guhaḥGuha
guhaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootguha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति एकवचनम् (nominative singular)
svāmīlord, master
svāmī:
Karta (Predicate nominal/कर्तृसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsvāmin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति एकवचनम् (nominative singular); विधेय (predicate nominative)
yataḥbecause
yataḥ:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootyataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक अव्यय (causal relative adverb: because/for)
hiindeed
hi:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/प्रमाणार्थक निपात (indeed)
naḥof us, our
naḥ:
Sambandha (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी विभक्ति बहुवचनम् (genitive plural)
evamthus
evam:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus)
uktewhen (this) was said
ukte:
Adhikaraṇa (Locative circumstance/अधिकरण)
TypeVerb
Rootvac (धातु) + kta (क्त)
Formभूतकृदन्त; सप्तमी एकवचनम् नपुंसकलिङ्गे (locative absolute-like: when it was said)
brahmaṇāby Brahmā
brahmaṇā:
Karana (Agent-instrument in passive/करण)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया विभक्ति एकवचनम् (instrumental singular)
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
dharmaḥDharma
dharmaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति एकवचनम् (nominative singular)
vacanamspeech, words
vacanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति एकवचनम् (accusative singular)
abravītspoke, said
abravīt:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootbrū (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect); प्रथमपुरुषः एकवचनम्; परस्मैपदम्

Narrator within Māheśvarakhaṇḍa tradition (Sūta/Lomaharṣaṇa), reporting Brahmā’s instruction and Dharma’s response

Tirtha: Stambhatīrtha (introduced in subsequent verses)

Listener: Brahmā, Dharma, and the divine assembly (with Nārada as catalyst)

Scene: A celestial sabhā: Brahmā (Padmabhū) seated on a lotus, addressing Dharma personified; Nārada present; Skanda/Guha’s eminence acknowledged, with attendants and subtle aura of command.

B
Brahmā (Padmabhū)
N
Nārada
D
Dharma
G
Guha (Skanda/Kārttikeya)

FAQs

Divine order (Dharma) is guided by higher counsel (Brahmā and Nārada), and honoring Skanda/Guha is affirmed as rightful devotion.

The verse sets the narrative authority that leads into Stambhatīrtha’s proclamation and merit (phala-śruti) later in the chapter.

The prescription is ‘sammānaya’—to honor Guha (Skanda); no specific vrata details are in this verse.