Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 28

Devanagari script

सा च सर्वाणि तीर्थानि संयुक्तानि मया सह । सर्वतीर्थमयस्तस्मादस्मि ख्यातो जगत्त्रये

Transliteration

sā ca sarvāṇi tīrthāni saṃyuktāni mayā saha | sarvatīrthamayastasmādasmi khyāto jagattraye

Translation

“اور وہ (مہی) میرے ساتھ مل کر سب تیرتھوں کو اپنے اندر یکجا کیے ہوئے ہے۔ اسی لیے میں تینوں جہانوں میں ‘سرو تیرتھ مَی’ یعنی سب تیرتھوں سے معمور کے نام سے مشہور ہوں۔”

Word by Word

• सा: she/that (river)
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• सर्वाणि: all
• सर्वाणि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; 'all' (qualifying तीर्थानि)

• तीर्थानि: holy places
• तीर्थानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• संयुक्तानि: joined/combined
• संयुक्तानि: Karma (Object complement/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + युज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; 'joined/associated' (with सा)

• मया: with me/by me
• मया: Sahakari/Karana (Instrument/Agent-associate)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• सह: together with
• सह: Sahārtha (Accompaniment)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: सहार्थक अव्यय (preposition-like: with)

• सर्वतीर्थमयः: consisting of all tīrthas
• सर्वतीर्थमयः: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + तीर्थ + मय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुष (सर्वतीर्थैः मयः = 'consisting of all tīrthas')

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu/Apadana (Cause/Source)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तस्मात् इति अव्ययीभाववत् प्रयोगः; हेत्वर्थे अपादान-प्राय (therefore/from that reason)

• अस्मि: I am
• अस्मि: Kriya (Copula/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष, एकवचन

• ख्यातः: renowned
• ख्यातः: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'renowned'

• जगत्-त्रये: in the three worlds
• जगत्-त्रये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जगत् + त्रय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (त्रयाणां जगतां मध्ये)

Speaker

Tīrtharāja (Mahīsāgara-saṅgama personified)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mahīsāgara-saṅgama / Mahī-saṅgama

Type: sangam

Visual Art Cues

Scene: The confluence-deity proclaims its fame across three worlds; the river Mahī appears as a goddess carrying miniature symbols of many tīrthas, merging into the ocean under a radiant cosmic canopy.

Characters & Entities

• Mahī (river)
• Mahīsāgara-saṅgama
• Three worlds (trailokya)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A single consecrated confluence can be revered as the spiritual equivalent of many pilgrimages—unity of tīrtha-merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Mahīsāgara-saṅgama, declared ‘sarvatīrthamaya’ (containing all tīrthas).

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse provides doctrinal justification for honoring this confluence as supreme.