Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 11
Devanagari script
स च ज्ञात्वा महाबुद्धिर्नारदस्य मनीषितम् । प्रहसन्निव प्रोवाच फाल्गुनं स्निग्धया गिरा
Transliteration
sa ca jñātvā mahābuddhirnāradasya manīṣitam | prahasanniva provāca phālgunaṃ snigdhayā girā
Translation
وہ عظیم فہم والا نارد کے ارادے کو جان کر، گویا مسکراتا ہوا، پھالگن سے نہایت نرم اور محبت بھری بات کہنے لگا۔
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), पूर्वकाल (having known)
महाबुद्धिःthe great-minded one
महाबुद्धिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहā (प्रातिपदिक) + बुद्धि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; समासः—कर्मधारय (महान् बुद्धिः यस्य सः)
नारदस्यof Nārada
नारदस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
मनीषितम्intention, thought
मनीषितम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमनीषित (प्रातिपदिक; कृदन्त-भाव)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
प्रहसन्smiling
प्रहसन्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootप्र-हस् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इवas if
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमानवाचक-अव्यय (comparative particle)
प्रोवाचsaid, spoke
प्रोवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र- वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
फाल्गुनम्to Phālguna (Arjuna)
फाल्गुनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootफाल्गुन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
स्निग्धयाwith affectionate
स्निग्धया:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootस्निग्ध (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; विशेषणम् (girā-विशेषण)
गिराspeech, words
गिरा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa/Sauti)
Skanda Dialogue
Listener: Phālguna (Arjuna)
Visual Art Cues
Scene: A sage-like figure, perceptive and smiling, turns toward Phālguna (Arjuna) and speaks softly; Nārada’s presence is implied as the instigator of the exchange.
Characters & Entities
B
BābhravyaN
NāradaP
Phālguna (Arjuna)FAQs
A wise teacher responds with clarity and gentleness, understanding the deeper purpose behind questions.
None; this verse sets up the forthcoming explanation.
None.