Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 82

Devanagari script

कोटितीर्थे नरः स्नात्वा ब्रह्महत्यां व्यपोहति । पूजनाद्रक्तमाल्यैश्च रक्तचंदनकुंकुमैः

Transliteration

koṭitīrthe naraḥ snātvā brahmahatyāṃ vyapohati | pūjanādraktamālyaiśca raktacaṃdanakuṃkumaiḥ

Translation

کوٹی تیرتھ میں اشنان کر کے انسان برہماہتیا تک کے پاپ کو بھی دھو ڈالتا ہے۔ اور پوجا کے ذریعے—سرخ مالاؤں، سرخ چندن کے لیپ اور کُنکُم سے—

Word by Word

• कोटितीर्थे: at Koṭitīrtha
• कोटितीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कोटि (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: कोटीनां तीर्थम् = कोटितीर्थम्

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: √स्ना (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive): 'having bathed'

• ब्रह्महत्याम्: Brahmin-slaying sin (brahmahatyā)
• ब्रह्महत्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + हत्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: ब्रह्मणः हत्या = ब्रह्महत्या

• व्यपोहति: removes/dispels
• व्यपोहति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि+अप√ऊह्/√ऊह् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• पूजनात्: from/through worship
• पूजनात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: पूजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; हेतौ पञ्चमी (ablative of cause)

• रक्तमाल्यैः: with red garlands
• रक्तमाल्यैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: रक्त (प्रातिपदिक) + माल्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः: रक्तानि माल्यानि = रक्तमाल्यानि

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (Conjunction)

• रक्तचन्दनकुङ्कुमैः: with red sandal (paste) and saffron
• रक्तचन्दनकुङ्कुमैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: रक्त (प्रातिपदिक) + चन्दन (प्रातिपदिक) + कुङ्कुम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (copulative): रक्तचन्दनं च कुङ्कुमं च (समाहार/द्रव्यसमूह)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Koṭitīrtha

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: Pilgrim bathes in Koṭitīrtha; afterward performs Jayāditya worship with vivid red garlands, red sandal, and saffron/kuṅkuma—an intense red-gold palette with water and sunlight interplay.

Characters & Entities

• Koṭitīrtha
• Jayāditya
• Sūrya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred bathing and properly offered worship at a praised tīrtha are presented as powerful means of purification and restoration of dharma.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

Koṭitīrtha is explicitly praised as a place whose bath removes grave sins.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna at Koṭitīrtha and worship with red garlands, red sandal paste, and kuṅkuma.