Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 8
Devanagari script
अवज्ञाकारकस्तेषां कृमिरेवाभिजायते । उपेक्षतः पूज्यकार्यं दुष्प्रज्ञत्वं च जायते
Transliteration
avajñākārakasteṣāṃ kṛmirevābhijāyate | upekṣataḥ pūjyakāryaṃ duṣprajñatvaṃ ca jāyate
Translation
جو اُن کی توہین کرے وہ کیڑے کی صورت میں جنم لیتا ہے۔ اور جو قابلِ تعظیم کے حق میں لازم خدمت سے غفلت کرے، اُس میں کند ذہنی پیدا ہوتی ہے۔
Word by Word
अवज्ञाकारकःone who causes contempt/insult
अवज्ञाकारकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअवज्ञा + कारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अवज्ञायाः कारकः)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; सर्वनाम
कृमिःa worm
कृमिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकृमि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
एवindeed/only
एव:
Avyaya (Particle/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
अभिजायतेis born/arises
अभिजायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि + √जन् (धातु)
Formलट् (वर्तमानकाल), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
उपेक्षतःfrom/for one who neglects
उपेक्षतः:
Hetu/Apadana (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootउपेक्षत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; उप + √ईक्ष्)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; वर्तमानकृदन्त-प्रातिपदिक (उपेक्षन्)
पूज्यकार्यंa duty that should be honored (worship-worthy act)
पूज्यकार्यं:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपूज्य + कार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; कर्मधारयः (पूज्यं कार्यम्)
दुष्प्रज्ञत्वम्foolishness/poor understanding
दुष्प्रज्ञत्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदुष् + प्रज्ञा + त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; उपसर्गपूर्वक-तत्पुरुष/उपपदसमास (दुष्प्रज्ञा + त्व)
चand
च:
Avyaya (Conjunction/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
जायतेarises/is born
जायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (धातु)
Formलट् (वर्तमानकाल), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
Speaker
Kamaṭha
Visual Art Cues
Scene: A pilgrim in a temple courtyard turns away in contempt from venerable ascetics/priests; the karmic shadow shows a worm-form and a dimmed lamp of intellect.
Characters & Entities
P
pūjya (the venerable)FAQs
Reverence and service to the worthy refine the mind; contempt and neglect degrade one’s state and intelligence.
No tīrtha is mentioned; it addresses personal conduct (sadācāra).
Implied duty of pūjā/sevā toward the venerable, but no specific rite is detailed.