Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 92

Devanagari script

सुराद्याः सत्यपर्यंताः स्वर्लोकस्योर्ध्वमाश्रिताः । इतिहासपुराणेषु वेदस्मृतिषु यच्छुतम्

Transliteration

surādyāḥ satyaparyaṃtāḥ svarlokasyordhvamāśritāḥ | itihāsapurāṇeṣu vedasmṛtiṣu yacchutam

Translation

دیوتاؤں کے لوک سے لے کر ستیہ لوک تک کے عوالم سُورگ کے اوپر واقع ہیں۔ یہی بات اِتیہاس و پُرانوں اور وید و سمرتیوں میں سنی گئی ہے۔

Word by Word

• सुर-आद्याः: the gods and others
• सुर-आद्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: sura + ādi (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; 'सुर' इत्यादयः (gods etc.)

• सत्य-पर्यन्ताः: extending up to Satya (loka)
• सत्य-पर्यन्ताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: satya + paryanta (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; 'सत्य' पर्यन्तम् (up to Satya-loka)

• स्वर्लोकस्य: of heaven-world
• स्वर्लोकस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: svarloka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• ऊर्ध्वम्: above
• ऊर्ध्वम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ūrdhva (अव्यय/प्रातिपदिक-नपुंसक)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण) — 'above/upwards'

• आश्रिताः: are situated/residing
• आश्रिताः: Kriya (Predicative/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: ā-śri (धाातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) — 'आश्रित' = आश्रयित/स्थित

• इतिहास-पुराणेषु: in the Itihāsas and Purāṇas
• इतिहास-पुराणेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: itihāsa + purāṇa (प्रातिपदिक; समाहार-द्वन्द्व)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (समाहार), सप्तमी (7th), बहुवचन; 'इतिहासेषु च पुराणेषु च'

• वेद-स्मृतिषु: in the Vedas and Smṛtis
• वेद-स्मृतिषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: veda + smṛti (प्रातिपदिक; द्वन्द्व)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; 'वेदेषु च स्मृतिषु च'

• यत्: whatever/that which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम (that which)

• श्रुतम्: is heard/has been stated
• श्रुतम्: Kriya (Predicative/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: śru (धाातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त — 'heard/recited'

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced: Māheśvarakhaṇḍa narrative style)

Visual Art Cues

Scene: An ascending ladder of worlds: deva realms above Svarga culminating in Satya-loka; sages holding manuscripts labeled Veda, Smṛti, Itihāsa, Purāṇa as witnesses.

Characters & Entities

• Satya-loka
• Svarga-loka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic cosmology is presented as consistent with wider scriptural testimony, emphasizing an ordered moral universe.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific site is mentioned; the verse maps cosmic realms rather than a pilgrimage geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse appeals to scriptural authority (śruti/smṛti, itihāsa/purāṇa).