Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 50›Shloka 3
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 3

Devanagari script

तलातलं तथा गुल्फौ जंघे चास्य महातलम् । जानुनी सुतलं चोरू वितलं चातलं कटिम्

Transliteration

talātalaṃ tathā gulphau jaṃghe cāsya mahātalam | jānunī sutalaṃ corū vitalaṃ cātalaṃ kaṭim

Translation

اسی طرح تلاتل اس کے ٹخنے ہیں اور اس کی پنڈلیاں مہاتل ہیں۔ گھٹنے سُتَل ہیں، رانیں وِتَل ہیں، اور کمر اَتَل ہے۔

Word by Word
तलातलम्Talātala (a netherworld)
तलातलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतल (प्रातिपदिक) + अतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Accusative, Singular; द्वन्द्व-समासः (तलम् च अतलम् च) रूढि-नाम (proper name)
तथाlikewise
तथा:
Adhikarana (Adverbial/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकार-अव्यय (adverb) — ‘thus; likewise’
गुल्फौthe two ankles
गुल्फौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगुल्फ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन — Masculine, Nominative, Dual
जङ्घेthe two shanks/legs
जङ्घे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजङ्घा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन — Feminine, Nominative, Dual
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अस्यof this (body)
अस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन — Genitive, Singular
महातलम्Mahātala (a netherworld)
महातलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Accusative, Singular; कर्मधारयः (महच्च तत् तलम्) रूढि-नाम
जानुनीthe two knees
जानुनी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजानु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन — Neuter, Nominative, Dual
सुतलम्Sutala (a netherworld)
सुतलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Accusative, Singular; कर्मधारयः/रूढि-नाम
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
ऊरूthe two thighs
ऊरू:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऊरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन — Masculine, Nominative, Dual
वितलम्Vitala (a netherworld)
वितलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवि (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Accusative, Singular; रूढि-नाम
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अतलम्Atala (a netherworld)
अतलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Accusative, Singular; रूढि-नाम
कटिम्the waist/hip
कटिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Feminine, Accusative, Singular
Speaker

Kamaṭha

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Talātala; Mahātala; Sutala; Vitala; Atala (internal loci)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Atithi

Visual Art Cues

Scene: A vertical labeled figure: ankles marked Talātala, shanks Mahātala, knees Sutala, thighs Vitala, hips Atala; teacher indicates the ascending order like steps of an inner pilgrimage.

Characters & Entities
T
Talātala
M
Mahātala
S
Sutala
V
Vitala
A
Atala

FAQs

Cosmic geography is internalized: the body is a structured universe, inviting mindful, dharmic embodiment.

None; the focus is on the lokas/pātālas rather than pilgrimage geography.

None mentioned.

←Previous Verse
Next Verse→