Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 42

अथ यो मिश्रकर्मा स्यात्तिर्यक्त्वं प्रतिपद्यते । महतामेव संसर्गात्संसरन्मानवो भवेत्

atha yo miśrakarmā syāttiryaktvaṃ pratipadyate | mahatāmeva saṃsargātsaṃsaranmānavo bhavet

پھر جس کے اعمال ملے جلے ہوں وہ حیوانی یَونی (جانور کا جنم) پاتا ہے۔ مگر بھٹکتے بھٹکتے صرف بزرگ روحوں کی صحبت سے وہ دوبارہ انسان بن جاتا ہے۔

अथthen; now
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/प्रस्तावक निपात (discourse particle: ‘then/now’)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम
मिश्रकर्माone of mixed deeds
मिश्रकर्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमिश्र + कर्मन् (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहि: ‘one whose actions are mixed’
स्यात्may be; would be
स्यात्:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
तिर्यक्त्वम्animal state; being a beast
तिर्यक्त्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतिर्यक्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; भाववाचक (state of being an animal)
प्रतिपद्यतेattains; reaches
प्रतिपद्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति√पद् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
महताम्of great (persons)
महताम्:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
एवonly; indeed
एव:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण निपात (restrictive particle)
संसर्गात्from association
संसर्गात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootसंसर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
संसरन्wandering; transmigrating
संसरन्:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootसम्√सृ (धातु)
Formशतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
मानवःa human (being)
मानवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
भवेत्would become; may become
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Scene: An animal (symbolic of tiryag-yoni) approaches an āśrama; sages extend compassion; the animal receives touch/blessing and is shown as a subtle human form emerging in a future birth.

FAQs

Mixed conduct yields middling results (animal birth), but holy association can uplift and reorient destiny.

No location is specified; the elevating factor is satsaṅga rather than pilgrimage.

Implicitly: seek the company of the virtuous (mahats) as a practical spiritual remedy.