Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 46›Shloka 94
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 94

Devanagari script

बाल उवाच । व्यक्तं तैस्तमसा दत्तं दानं पूर्वेषु जन्मसु । रजसा पूजितः शंभुस्तत्प्राप्तं स्वकृतं च तैः

Transliteration

bāla uvāca | vyaktaṃ taistamasā dattaṃ dānaṃ pūrveṣu janmasu | rajasā pūjitaḥ śaṃbhustatprāptaṃ svakṛtaṃ ca taiḥ

Translation

بالا نے کہا: صاف ظاہر ہے کہ پچھلے جنموں میں انہوں نے تمس کے زیرِ اثر بھی دان کیا تھا؛ اور رَجَس کے زیرِ اثر شَمبھو کی پوجا کی تھی۔ اسی لیے انہوں نے اپنے ہی اعمال کا پھل پایا ہے۔

Word by Word
बालःBāla
बालः:
Karta (Speaker)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा एकवचनम् = Nominative singular (वक्ता)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
व्यक्तम्clearly; evidently
व्यक्तम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootव्यक्त (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; अत्र क्रियाविशेषणवत् (adverbial accusative) = ‘clearly’
तैःby them
तैः:
Karta/Karaṇa (Agent/Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्गः, तृतीया बहुवचनम् = Instrumental plural; कर्तृ/करण-सूचकः
तमसाwith tamas (darkness/ignorance)
तमसा:
Karaṇa (Instrument)
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, तृतीया एकवचनम् = Instrumental singular
दत्तम्given
दत्तम्:
Karma-viśeṣaṇa (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) + क्त → दत्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (क्त); नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; दानम्-विशेषणम्
दानम्a gift; charity
दानम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्
पूर्वेषुin former
पूर्वेषु:
Adhikaraṇa (Location/Time)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी (7th) बहुवचनम् = Locative plural; जन्मसु-विशेषणम्
जन्मसुin births
जन्मसु:
Adhikaraṇa (Time)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी बहुवचनम् = Locative plural
रजसाwith rajas (passion/activity)
रजसा:
Karaṇa (Instrument)
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, तृतीया एकवचनम् = Instrumental singular
पूजितःworshipped
पूजितः:
Karta-viśeṣaṇa (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootपूज् (धातु) + क्त → पूजित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (क्त); पुंलिङ्गः, प्रथमा एकवचनम्; शंभोः विशेषणम्
शंभुःŚambhu (Śiva)
शंभुः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootशंभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा एकवचनम् = Nominative singular
तत्that
तत्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; ‘that’
प्राप्तम्obtained
प्राप्तम्:
Karma-viśeṣaṇa (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootप्र + आप् (धातु) + क्त → प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (क्त); नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; तत्-विशेषणम् = ‘obtained’
स्वकृतम्one’s own action
स्वकृतम्:
Karma (Apposition)
TypeNoun
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + कृत (कृदन्त; √कृ, क्त)
Formसमासः (तत्पुरुषः): स्वेन कृतम्; नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; ‘one’s own deed’
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
तैःby them
तैः:
Karta (Agent)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्गः, तृतीया बहुवचनम् = Instrumental plural; कर्तृ-सूचकः
Speaker

Bāla

Skanda Dialogue

Listener: Nandabhadra

Visual Art Cues

Scene: Bāla explains to Nandabhadra: a split-scene showing past-life acts—charity given with dullness (tamas) and Śiva worship with desire (rajas)—and present-life result: wealth and family joy; above, a subtle karmic ledger motif indicates ‘svakṛta’ fruition.

Characters & Entities
Ś
Śambhu
Ś
Śiva

FAQs

Visible prosperity can be the delayed fruit of past charity and worship, even if previously performed with mixed motives and guṇas.

No specific tīrtha is named; the verse glorifies Śambhu (Śiva) worship and dāna as fruit-bearing acts.

Dāna (charity) and pūjā of Śambhu (Śiva), though the verse discusses their karmic results rather than a procedure.

←Previous Verse
Next Verse→