Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 52
Devanagari script
तथा कस्मादिदं सृष्टं जडं विश्वं चिदात्मना । एवं यद्बहुधा क्लेशः पीड्यते हा कुतस्त्विदम्
Transliteration
tathā kasmādidaṃ sṛṣṭaṃ jaḍaṃ viśvaṃ cidātmanā | evaṃ yadbahudhā kleśaḥ pīḍyate hā kutastvidam
Translation
اور پھر شعورِ مطلق (چِد آتما) نے یہ جامد کائنات کیوں پیدا کی؟ اور یوں بے شمار صورتوں میں دکھ کیوں ڈالا جاتا ہے—ہائے، یہ سب کہاں سے اُٹھا؟
Word by Word
तथाthus
तथा:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारार्थक-अव्यय (adverb: “thus/so”)
कस्मात्from what? why?
कस्मात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन (Singular); प्रश्नार्थक-सर्वनाम
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular)
सृष्टम्created
सृष्टम्:
Kriya (Predicative participle)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle): नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; “created” (predicate adjective)
जडम्inert
जडम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootजड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण (of इदम्/विश्वम्)
विश्वम्the universe
विश्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular)
चिदात्मनाby the consciousness-self
चिदात्मना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचित् (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular); कर्मधारय/तत्पुरुष-समासार्थ: “चिदेव आत्मा यस्य/चिदात्मा”; करण (instrument/agentive means)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारार्थक-अव्यय (thus)
यत्that which
यत्:
Sambandha (Relative connector)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (relative pronoun), एकवचन; सम्बन्धसूचक
बहुधाin many ways
बहुधा:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootबहुधा (अव्यय)
Formप्रकार/बहुत्वार्थक-अव्यय (in many ways)
क्लेशःaffliction
क्लेशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्लेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
पीड्यतेis inflicted/torments
पीड्यते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootपीड् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); कर्मणि-प्रयोग (passive), आत्मनेपद
हाalas!
हा:
Sambandha (Exclamation)
TypeIndeclinable
Rootहा (अव्यय)
Formविस्मय/शोकार्थक-निपात (exclamation)
कुतःfrom where/why
कुतः:
Kriya-visheshaṇa (Interrogative)
TypeIndeclinable
Rootकुतः (अव्यय/प्रश्नार्थ)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (from where?/why?)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयार्थक-निपात (but/indeed)
इदम्this
इदम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
Speaker
Unspecified questioner (metaphysical problem of evil/suffering before the teaching reply)
FAQs
It raises the deep question of creation: how consciousness relates to an inert world and pervasive suffering.
No tīrtha is indicated; the verse is philosophical groundwork for a doctrinal explanation.
None; it is a doctrinal question that invites a cosmological answer.