Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 45

नंदभद्र उवाच । अहो बाल न बालस्त्वं मतो मे त्वां नमाम्यहम् । त्वद्वाक्यैरतितृप्तोऽहं त्वां तु प्रक्ष्यामि किंचन

naṃdabhadra uvāca | aho bāla na bālastvaṃ mato me tvāṃ namāmyaham | tvadvākyairatitṛpto'haṃ tvāṃ tu prakṣyāmi kiṃcana

نندبھدر نے کہا: “آہ بچے! مگر میری نظر میں تو بچہ نہیں۔ میں تجھے نمسکار کرتا ہوں۔ تیرے کلمات سے میں بے حد سیراب ہوا ہوں؛ اب میں تجھ سے کچھ اور پوچھنا چاہتا ہوں۔”

नन्दभद्रःNandabhadra
नन्दभद्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनन्दभद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (नन्दः चासौ भद्रः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
अहोoh!
अहो:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअहो (अव्यय)
Formउद्गार/विस्मयार्थक-अव्यय (interjection)
बालO boy
बाल:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation particle)
बालःa boy
बालः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मतःconsidered (by me)
मतः:
Pradhana-visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमन् (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अर्थः—‘मतः/सम्मतः’ (considered/approved)
मेof me / by me
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
त्वाम्you
त्वाम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
नमामिI bow to
नमामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदम्
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
त्वत्-वाक्यैःby your words
त्वत्-वाक्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootत्वत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (त्वत्-सम्बन्धि वाक्यानि)
अतितृप्तःfully satisfied
अतितृप्तः:
Pradhana-visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतृप् (धातु) + त (कृत्) + अति- (उपसर्ग)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘अति’ उपसर्गयुक्त
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
त्वाम्you
त्वाम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तुbut
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधार्थक (but/indeed)
प्रक्ष्यामिI will ask
प्रक्ष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
किञ्चनsomething
किञ्चन:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चन (निपात)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चितार्थक (indefinite pronoun)

Nandabhadra

Scene: A venerable devotee (Nandabhadra) folds hands and bows before a radiant youthful speaker, acknowledging hidden greatness; a quiet hermitage or temple-courtyard setting with attentive listeners.

N
Nandabhadra

FAQs

True authority is wisdom, not age; humility and reverence toward insight are marks of dharma.

No tīrtha is described in this line; it frames a dialogue within the chapter.

None; it expresses respectful inquiry (praśna) as a path to understanding.