Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 3

Devanagari script

स्थापितं शोभनं लिंगं कपिलश्वरसंज्ञितम् । तच्च लिगं सदा पार्थ नन्दभद्र इति समृतः

Transliteration

sthāpitaṃ śobhanaṃ liṃgaṃ kapilaśvarasaṃjñitam | tacca ligaṃ sadā pārtha nandabhadra iti samṛtaḥ

Translation

وہاں ایک نہایت حسین لِنگ قائم کیا گیا، جو ‘کپیلیشور’ کے نام سے معروف ہے۔ اور اے پارتھ! وہی لِنگ ہمیشہ ‘نندبھدر’ کے نام سے یاد کیا جاتا ہے۔

Word by Word

• स्थापितम्: installed, established
• स्थापितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्थापित (कृदन्त; √स्था/स्थाप् धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त) — Neuter, Nom/Acc sg; past passive participle

• शोभनम्: auspicious, beautiful
• शोभनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शोभन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — Neuter, Nom/Acc sg

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva-emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — Neuter, Nom/Acc sg

• कपिल-ईश्वर-संज्ञितम्: named ‘Kapileśvara’
• कपिल-ईश्वर-संज्ञितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कपिल (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक) + संज्ञित (कृदन्त; √ज्ञा धातु, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमास; ‘कपिलेश्वर’ इति संज्ञया युक्तम् — Neuter Nom/Acc sg; tatpurusha compound; ‘named Kapileśvara’

• तत्: that
• तत्: Anuvartya (Correlative/अनुवर्त्य)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — Neuter Nom/Acc sg (pronoun)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — Neuter Nom/Acc sg

• सदा: always
• सदा: Kriyavisheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• पार्थ: O Pārtha
• पार्थ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पार्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन — Masculine, Vocative sg

• नन्दभद्रः: Nandabhadra (name)
• नन्दभद्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नन्दभद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयसमास (नन्दः च भद्रः च/नन्द-भद्रः) — Masculine Nom sg; karmadharaya proper name

• इति: thus, as
• इति: Sambandha (Marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/नामनिर्देशार्थक-अव्यय (quotative particle)

• स्मृतः: is called, is known as
• स्मृतः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृत (कृदन्त; √स्मृ धातु, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त) — Masculine Nom sg; ‘is called/remembered’ (PPP used predicatively)

Speaker

Nārada (context continuation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kapileśvara (also remembered as Nandabhadra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pārtha

Visual Art Cues

Scene: A newly established, radiant liṅga on a sanctified platform; attendants and locals witness the consecration; the air carries the sense of an auspicious name being proclaimed—Kapileśvara, remembered also as Nandabhadra.

Characters & Entities

• Kapileśvara
• Śiva-liṅga
• Nandabhadra
• Bahūdaka
• Kāmarūpa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tirthas are anchored by installed forms of Śiva; naming and remembrance (smaraṇa) preserve living sanctity across time.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Bahūdaka in Kāmarūpa, specifically through the Kapileśvara/Nandabhadra liṅga.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-sthāpanā (establishment of a Śiva-liṅga) is indicated; no detailed procedure is given in this verse.