Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 36

Devanagari script

यज्ञेषु शांतिहोमेषु द्विजैः सर्वत्र पूजिताः । ऐतरेयोपि नित्यं च त्रिकालं हरिकंदिरे

Transliteration

yajñeṣu śāṃtihomeṣu dvijaiḥ sarvatra pūjitāḥ | aitareyopi nityaṃ ca trikālaṃ harikaṃdire

Translation

یَجْیوں اور شانتی ہوموں میں، دْوِجوں نے ہر جگہ اُن کی پوجا کی۔ اور اَیتَرےیہ بھی روزانہ، تینوں وقت، ہری کے مندر میں مقیم رہتا تھا۔

Word by Word

• यज्ञेषु: in sacrifices
• यज्ञेषु: अधिकरण (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th); बहुवचन (Plural)

• शान्ति-होमेषु: in peace-offerings (śānti-homas)
• शान्ति-होमेषु: अधिकरण (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शान्ति (प्रातिपदिक) + होम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th); बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शान्त्यर्थः होमः)

• द्विजैः: by the twice-born (Brahmins)
• द्विजैः: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd); बहुवचन

• सर्वत्र: everywhere
• सर्वत्र: अधिकरण (Adverbial/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्थानवाचक-अव्यय (adverb of place)

• पूजिताः: (they are) worshipped
• पूजिताः: कर्मणि-क्रिया/विधेय (Predicate in passive)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: कृदन्त (Past Passive Participle/क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन; कर्मणि-भाव (passive sense)

• ऐतरेयः: Aitareya (a person/sage)
• ऐतरेयः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऐतरेय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st); एकवचन

• अपि: also/even
• अपि: सम्बन्ध/निपात (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle)

• नित्यम्: always
• नित्यम्: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावेन प्रयोगः; क्रियाविशेषण (adverbial accusative)

• च: and
• च: समुच्चय (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)

• त्रिकालम्: thrice daily
• त्रिकालम्: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: त्रि (संख्या) + काल (प्रातिपदिक)
• Form: द्विगु-समास; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd) एकवचन; क्रियाविशेषण (adverbial accusative: ‘three times a day’)

• हरि-कन्दिरे: in Hari’s temple
• हरि-कन्दिरे: अधिकरण (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक) + कन्दिर/मन्दिर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th); एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (हरेः कन्दिरम्/मन्दिरम्)

Speaker

Unnamed narrator (contextual Purāṇic narrator within Māheśvarakhaṇḍa; likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Characters & Entities

• Aitareya
• Hari

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Honor for dharmic learning is shown through ritual contexts, while steady daily devotion (trikāla worship) is praised as a sustaining spiritual discipline.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A “Hari-kandira” (temple of Hari) is mentioned, but no named tīrtha or city is specified in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

Trikāla practice—regular worship at the three daily junctions—is implied, alongside yajña and śānti-homa contexts.