Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 160

Devanagari script

तेजश्चाभयदानत्वमद्रोहः कौशलं तथा । अचापल्यम थाक्रोधः प्रियवादश्च सप्तमः

Transliteration

tejaścābhayadānatvamadrohaḥ kauśalaṃ tathā | acāpalyama thākrodhaḥ priyavādaśca saptamaḥ

Translation

نورانیت، بےخوفی عطا کرنا، بےضرر ہونا اور مہارت؛ ثابت قدمی، غصے سے آزادی، اور ساتواں—شیریں و خوش گفتاری۔

Word by Word

• तेजः: splendor, vigor
• तेजः: Karta (Item in list/उद्देश्य)
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter nom/acc singular)

• च: and
• च: Samuccaya (Coordinator/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)

• अभयदानत्वम्: the state of giving fearlessness
• अभयदानत्वम्: Karta (Item in list/उद्देश्य)
• Type: Noun
• Root: अभय (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक) + त्व (तद्धित-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी/कर्मधारय-तत्पुरुषार्थः ‘अभयस्य दानम्’ + त्व (abstract noun)

• अद्रोहः: non-hostility
• अद्रोहः: Karta (Item in list/उद्देश्य)
• Type: Noun
• Root: अ + द्रोह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (masc nominative singular)

• कौशलम्: skill
• कौशलम्: Karta (Item in list/उद्देश्य)
• Type: Noun
• Root: कौशल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter nom/acc singular)

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha/Modifier (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/प्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb: likewise/also)

• अचापल्यम्: steadiness (non-fickleness)
• अचापल्यम्: Karta (Item in list/उद्देश्य)
• Type: Noun
• Root: अ + चापल्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter nom/acc singular)

• अथ: then
• अथ: Sambandha/Discourse (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/आरम्भार्थक-निपातः (particle: then/next)

• अक्रोधः: absence of anger
• अक्रोधः: Karta (Item in list/उद्देश्य)
• Type: Noun
• Root: अ + क्रोध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (masc nominative singular)

• प्रियवादः: pleasant speech
• प्रियवादः: Karta (Item in list/उद्देश्य)
• Type: Noun
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक) + वाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुषार्थः ‘प्रियः वादः’ (pleasant speech)

• च: and
• च: Samuccaya (Coordinator/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)

• सप्तमः: the seventh
• सप्तमः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (क्रमसंख्या-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषणम् (masc nominative singular; ordinal adjective)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kaumārikā-kṣetra (inner tīrtha of virtues)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A serene teacher-figure in a sacred grove enumerates seven virtues; each virtue appears as a symbolic vignette—light (tejas), open palm (abhaya), calm face (akrodha), steady posture (acāpalya), gentle speech (priyavāda).

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is lived through virtues—especially protecting others from fear, mastering anger, and speaking kindly.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Within the Vidyāvana description, these qualities function as the ‘inner landscape’ of the sacred place.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse prescribes ethical discipline (yama-like virtues) rather than an external ritual.