Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 119

Devanagari script

भवन्ति यः सदाचारं समुल्लंघ्य प्रवर्तते । तस्य किञ्चित्समुद्देशं वक्ष्ये तं श्रृणु पार्थिव

Transliteration

bhavanti yaḥ sadācāraṃ samullaṃghya pravartate | tasya kiñcitsamuddeśaṃ vakṣye taṃ śrṛṇu pārthiva

Translation

جو شخص سَداچار کو پامال کر کے اپنی مرضی سے چلتا ہے، اُس کے بارے میں میں مختصر بیان کروں گا؛ اے زمین کے حاکم، اسے سنو۔

Word by Word

• भवन्ति: become; are
• भवन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सत्: good; proper
• सत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासाङ्ग)

• आचारम्: conduct
• आचारम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आचार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• सदाचारम्: good conduct
• सदाचारम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सत् (प्रातिपदिक) + आचार (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारयः; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• समुल्लङ्घ्य: having transgressed
• समुल्लङ्घ्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग) + उत् (उपसर्ग) + लङ्घ् (धातु) + ल्यप्
• Form: क्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया

• प्रवर्तते: acts; proceeds; engages
• प्रवर्तते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र (उपसर्ग) + वृत् (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन

• किञ्चित्: some; a little
• किञ्चित्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: किञ्चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अनिश्चित-परिमाणवाचक (some)

• समुद्देशम्: outline; brief account
• समुद्देशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: समुद्देश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• किञ्चित्समुद्देशम्: a brief outline
• किञ्चित्समुद्देशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किञ्चित् (प्रातिपदिक) + समुद्देश (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारयः; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• वक्ष्ये: I shall tell
• वक्ष्ये: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन

• तम्: that
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• शृणु: listen
• शृणु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन

• पार्थिव: O king
• पार्थिव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पार्थिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced)

Skanda Dialogue

Listener: King (pārthiva)

Visual Art Cues

Scene: A royal court scene where the teacher raises a hand in admonition, preparing to narrate; in the background, faint shadow-scenes hint at the misdeeds and their consequences, creating suspense.

Characters & Entities

• Sadācāra
• Pārthiva (King)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic dharma teaching warns that abandoning sadācāra leads to negative consequences, worthy of explicit instruction.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned; the verse introduces a moral exposition.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it is a transition into teaching about the outcomes of misconduct.