Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 29

Devanagari script

पंचमंत्राञ्जपञ्छुद्धस्तीर्थयात्रापरोऽभवत् । रुद्रक्षेत्रेषु सस्नौ स जपन्मन्त्रांश्च भारत

Transliteration

paṃcamaṃtrāñjapañchuddhastīrthayātrāparo'bhavat | rudrakṣetreṣu sasnau sa japanmantrāṃśca bhārata

Translation

پانچ منتروں کے جپ سے پاک ہو کر وہ تیرتھ یاترا کا شیدائی بن گیا۔ اے بھارت! وہ رودر کے مقدس کھیتروں میں اشنان کرتا اور برابر منتر جپتا رہتا۔

Word by Word

• पञ्च-मन्त्रान्: the five mantras
• पञ्च-मन्त्रान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पञ्च (संख्या-प्रातिपदिक) + मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; द्विगु-समासः (पञ्च मन्त्राः)

• जपन्: chanting
• जपन्: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: जप् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘जपन्’ = chanting

• शुद्धः: purified
• शुद्धः: Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• तीर्थ-यात्रा-परः: devoted to pilgrimage
• तीर्थ-यात्रा-परः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक) + यात्रा (प्रातिपदिक) + पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः (तीर्थयात्रायां परः = devoted to pilgrimage)

• अभवत्: became
• अभवत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• रुद्र-क्षेत्रेषु: in Rudra’s sacred places
• रुद्र-क्षेत्रेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (रुद्रस्य क्षेत्रेषु)

• सस्नौ: bathed
• सस्नौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• जपन्: chanting
• जपन्: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: जप् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• मन्त्रान्: mantras
• मन्त्रान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• भारत: O Bhārata
• भारत: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भारत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; संबोधन

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa), narrating (addressing ‘Bhārata’ as the listener)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rudra-kṣetras (collective)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Bhārata

Visual Art Cues

Scene: Kālabhīti as a young ascetic-pilgrim with rudrākṣa mala and water-pot, traveling between Śaiva sites; he bathes in sacred waters and chants continuously, surrounded by temple flags and forest paths.

Characters & Entities

• Rudra
• Rudra-kṣetra (Śiva sacred sites)
• pañca-mantra (five mantras)
• tīrtha-yātrā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage becomes spiritually potent when joined with mantra-japa and purity of conduct, especially in Śaiva sacred landscapes.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse broadly glorifies Rudra-kṣetras (Śiva’s sacred regions) rather than naming a single tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Chanting the five mantras (pañca-mantra-japa) and bathing (snāna) during pilgrimage to Rudra-kṣetras.