Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 163

मंत्रा दैवता यद्यद्विद्वान्मन्त्रवत्करोति देवताभिरेव तत्करोति यद्ददानि देवतभिरेव तद्ददाति यत्प्रतिगृह्णाति देवताभिरेव तत्प्रतिगृह्णाति तस्मान्नामन्त्रवत्प्रतिगृह्णीयात् नामन्त्रवत्प्रतिपद्यते इति

maṃtrā daivatā yadyadvidvānmantravatkaroti devatābhireva tatkaroti yaddadāni devatabhireva taddadāti yatpratigṛhṇāti devatābhireva tatpratigṛhṇāti tasmānnāmantravatpratigṛhṇīyāt nāmantravatpratipadyate iti

‘منتر ہی دیوتا ہیں۔ جو کچھ عالم شخص منتر کے ساتھ کرتا ہے، وہ دیوتاؤں ہی کے ذریعے کرتا ہے۔ جو کچھ وہ دیتا ہے، دیوتاؤں ہی کے ذریعے دیتا ہے؛ اور جو کچھ وہ لیتا ہے، دیوتاؤں ہی کے ذریعے لیتا ہے۔ اس لیے منتر کے بغیر قبول نہ کرے، اور منتر کے بغیر عملِ رسم میں آگے نہ بڑھے’—یوں اعلان کیا گیا ہے۔

mantrāḥmantras
mantrāḥ:
Karta (subject)
TypeNoun
Rootmantra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन
daivatāḥdeities/divinities
daivatāḥ:
Karta (predicate complement)
TypeNoun
Rootdaivatā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; विधेय (predicate nominative)
yatwhatever (that which)
yat:
Karma (object)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धे (relative)
yatwhatever
yat:
Karma (object)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; पुनरुक्त-सम्बन्ध (correlative)
vidvāna learned man
vidvān:
Karta (subject)
TypeNoun
Rootvidvas (विद्वस् प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
mantravatwith mantras / in a mantric manner
mantravat:
Sambandha (manner)
TypeAdjective
Rootmantra + vat (वत् प्रत्यय)
Formअव्ययवत्-विशेषण; क्रियाविशेषणार्थे (adverbial adjective)
karotidoes
karoti:
Kriya (action)
TypeVerb
Rootkṛ (कृ धातु)
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
devatābhiḥby the deities
devatābhiḥ:
Karana (instrument/agency)
TypeNoun
Rootdevatā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया, बहुवचन
evaindeed/only
eva:
Sambandha (emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis)
tatthat
tat:
Karma (object)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
karotidoes
karoti:
Kriya (action)
TypeVerb
Rootkṛ (कृ धातु)
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
yatwhatever
yat:
Karma (object)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धे (relative)
dadāniI give
dadāni:
Kriya (action)
TypeVerb
Rootdā (दा धातु)
Formलट्; परस्मैपद; उत्तमपुरुष, एकवचन (ददामि-रूपस्य वैकल्पिक/वैदिक-रूप)
devatābhiḥby the deities
devatābhiḥ:
Karana (instrument/agency)
TypeNoun
Rootdevatā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया, बहुवचन
evaindeed
eva:
Sambandha (emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
tatthat
tat:
Karma (object)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
dadātigives
dadāti:
Kriya (action)
TypeVerb
Rootdā (दा धातु)
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
yatwhatever
yat:
Karma (object)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
pratigṛhṇātiaccepts/receives
pratigṛhṇāti:
Kriya (action)
TypeVerb
Rootprati-grah (ग्रह् धातु)
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
devatābhiḥby the deities
devatābhiḥ:
Karana (instrument/agency)
TypeNoun
Rootdevatā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया, बहुवचन
evaindeed
eva:
Sambandha (emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
tatthat
tat:
Karma (object)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
pratigṛhṇātiaccepts
pratigṛhṇāti:
Kriya (action)
TypeVerb
Rootprati-grah (ग्रह् धातु)
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
tasmāttherefore
tasmāt:
Hetu (reason/therefore)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात्-रूपेण अव्ययीभाववत्; अपादानार्थक (ablatival adverb: therefore/from that)
nanot
na:
Sambandha (negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
amantravatwithout mantras
amantravat:
Sambandha (manner)
TypeAdjective
Roota-mantra + vat (वत् प्रत्यय)
Formनञ्-पूर्वक विशेषण; क्रियाविशेषणार्थे (without mantras)
pratigṛhṇīyātshould accept
pratigṛhṇīyāt:
Kriya (injunction)
TypeVerb
Rootprati-grah (ग्रह् धातु)
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन (आज्ञा/विधान)
nanot
na:
Sambandha (negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
amantravatwithout mantras
amantravat:
Sambandha (manner)
TypeAdjective
Roota-mantra + vat (वत् प्रत्यय)
Formनञ्-पूर्वक विशेषण; क्रियाविशेषणार्थे
pratipadyateis obtained/comes to (one)
pratipadyate:
Kriya (action)
TypeVerb
Rootprati-pad (पद् धातु)
Formलट्; आत्मनेपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
itithus
iti:
Sambandha (quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण-समाप्तिसूचक (quotative)

Mahākāla quoting Śruti/authoritative statement (contextual)

Listener: King (nṛpa)

Scene: A metaphysical visualization: mantras as radiant deities emerging from the mouth/heart of the learned ritualist; offerings passing through luminous forms into the recipient’s hands.

M
Mantra
D
Devatāḥ
Ś
Śruti

FAQs

Mantra is not mere sound; it is the divine presence enabling giving and receiving to become sacred and efficacious.

No specific tīrtha is referenced; the passage is a general śāstric rule on mantra and ritual validity.

Do not give or accept (dāna/pratigraha) without mantra; ritual action should be mantra-accompanied.