Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 4
Devanagari script
चत्वारिंशत्सहस्राणि द्वितीयोऽक्षोऽपि विस्तृतः । पंच चान्यानि सार्द्धानि स्यन्दनस्य तु पांडव
Transliteration
catvāriṃśatsahasrāṇi dvitīyo'kṣo'pi vistṛtaḥ | paṃca cānyāni sārddhāni syandanasya tu pāṃḍava
Translation
دوسرا محور بھی چالیس ہزار یوجن تک پھیلا ہوا ہے۔ اے پاندَو! اس سیندن رتھ میں اس کے علاوہ پانچ اور آدھا پیمانہ مزید بھی ہے۔
Word by Word
चत्वारिंशत्सहस्राणिforty-thousands (i.e., forty thousand)
चत्वारिंशत्सहस्राणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचत्वारिंशत् + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; द्विगुसमास (संख्यापूर्वक)
द्वितीयःsecond
द्वितीयः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्रमवाचक विशेषण
अक्षःaxle
अक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha/Avyaya (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
विस्तृतःextended; measured as
विस्तृतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + स्तृ (धातु) → विस्तृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
पञ्चfive
पञ्च:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (प्रातिपदिक/संख्या)
Formसंख्यावाचक; (अव्ययवत्) सामान्यतः अविकारी; अत्र विशेषणरूपेण
चand
च:
Sambandha/Avyaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
अन्यानिother
अन्यानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; विशेषण
सार्द्धानिtogether with (additional)
सार्द्धानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसार्द्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; ‘सहित/युक्त’ अर्थे विशेषण
स्यन्दनस्यof the chariot
स्यन्दनस्य:
Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्यन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha/Avyaya (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधसूचक निपात
पाण्डवO Pāṇḍava
पाण्डव:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपाण्डव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
Speaker
Nārada (continuing)
Skanda Dialogue
Listener: Pāṇḍava (addressed)
Visual Art Cues
Scene: A colossal solar chariot shown in schematic grandeur: extended axle spanning unimaginable distance, with artisans/ṛṣis indicating measures; the scale is emphasized by tiny celestial beings around it.
Characters & Entities
P
Pāṇḍava (listener)S
Syandana (chariot)FAQs
The cosmos is narrated through measured order, reinforcing reverence for the divine architecture of creation.
None; this is a cosmological description.
None.