Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 32

Devanagari script

तेन संपूजितं विश्वं सकलं नात्र संशयः । नैवेद्यं तत्र यो दद्याल्लिंगस्याग्रे विचक्षणः

Transliteration

tena saṃpūjitaṃ viśvaṃ sakalaṃ nātra saṃśayaḥ | naivedyaṃ tatra yo dadyālliṃgasyāgre vicakṣaṇaḥ

Translation

اس عمل سے سارا جہان پوری طرح پوجا جاتا ہے—اس میں کوئی شک نہیں۔ جو صاحبِ بصیرت بھکت لِنگ کے سامنے نَیویدیہ (نذرِ طعام) پیش کرے، وہ یہ ہمہ گیر تعظیم حاصل کرتا ہے۔

Word by Word

• तेन: by him/thereby
• तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; सर्वनाम-रूपम् (Instrumental singular: ‘by him/that’)

• संपूजितम्: well worshipped
• संपूजितम्: Karma-samānādhikaraṇa (Object complement/कर्मसमनाधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सम्+पूज् (धातु) → संपूजित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘well-worshipped’

• विश्वम्: the universe
• विश्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)

• सकलम्: entire, whole
• सकलम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सकल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (agreeing with विश्वम्)

• न: not
• न: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• अत्र: here; in this matter
• अत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb: ‘here/in this matter’)

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)

• नैवेद्यम्: food offering (naivedya)
• नैवेद्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नैवेद्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative singular)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb: ‘there’)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun: ‘who’)

• दद्यात्: should offer/give
• दद्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचन; ‘should give’

• लिङ्गस्य: of the liṅga
• लिङ्गस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Genitive singular)

• अग्रे: in front (of)
• अग्रे: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (Locative singular); ‘in front’

• विचक्षणः: discerning, wise
• विचक्षणः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विचक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (agreeing with यः)

Speaker

Lomaharṣaṇa Sūta (deduced: Māheśvarakhaṇḍa narrative frame)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee places a covered naivedya plate before a black stone liṅga adorned with bilva leaves and white flowers; lamps flicker; the sanctum feels like the universe gathered into one point.

Characters & Entities

• Śiva-liṅga
• Naivedya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Offering to Śiva is framed as a comprehensive worship that spiritually includes all beings.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No location is specified; the verse teaches a general principle of Śiva-liṅga worship.

What ritualistic prescription is mentioned?

Presenting naivedya (food offering) before the Śiva-liṅga.