Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 69
Devanagari script
ततः कुमारमासाद्य लीलया तारकोऽब्रवीत् । अहो बालातिबालस्त्वं यत्त्वं गीर्वाणवाक्यतः
Transliteration
tataḥ kumāramāsādya līlayā tārako'bravīt | aho bālātibālastvaṃ yattvaṃ gīrvāṇavākyataḥ
Translation
پھر تارک کھیل کے انداز میں کمار کے پاس آ کر بولا: “واہ! تو تو بالکل ننھا سا بچہ ہے، جو دیوتاؤں کے کہنے پر چلا آیا ہے۔”
Word by Word
ततःthen
ततः:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (then)
कुमारम्Kumāra
कुमारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकुमार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
आसाद्यhaving approached
आसाद्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + √सद् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having approached/reached’
लीलयाplayfully
लीलया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootलीला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण/रीतिवाचक (by way of play)
तारकःTāraka
तारकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
अब्रवीत्said, spoke
अब्रवीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
अहोoh!, ah!
अहो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootअहो (अव्यय)
Formअव्यय; विस्मय/सम्बोधन (exclamation: ‘ah!’/‘oh!’)
बालातिबालःa child—indeed very childish
बालातिबालः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootबाल (प्रातिपदिक) + अतिबाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समाहार/इतरेतर-द्वन्द्वभावेन ‘बालश्च अतिबालश्च’ (very childish, a mere child)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
यत्since, because
यत्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्राय-सम्बन्धबोधक; कारणार्थे (since/because)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
गीर्वाणवाक्यतःbecause of the gods’ words
गीर्वाणवाक्यतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootगीर्वाण (प्रातिपदिक) + वाक्य (प्रातिपदिक) + तस् (अव्ययप्रत्यय)
Formअव्यय; तसिल्/तस्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) ‘from/because of the words of the gods’
Speaker
Tāraka
Visual Art Cues
Scene: Tāraka draws near with a mocking smile, speaking lightly; Skanda stands poised, youthful and radiant, unshaken—tension between taunt and impending divine response.
Characters & Entities
T
TārakaS
Skanda (Kumāra)G
Gīrvāṇas (Devas)FAQs
Arrogance belittles the divine in outward form; spiritual authority is not measured by age or appearance but by dharma’s sanction.
None; this is direct speech within the battle narrative.
None.