Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 32›Shloka 183
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 183

Devanagari script

ततो हरींद्रप्रमुखाः प्रतुष्टुवुर्ननृतुश्च रंभाप्रमुखा वरांगनाः । वाद्यानि सर्वाणि च वादयंतस्तं साधुसाध्वित्यमरा जगुर्भुशम्

Transliteration

tato harīṃdrapramukhāḥ pratuṣṭuvurnanṛtuśca raṃbhāpramukhā varāṃganāḥ | vādyāni sarvāṇi ca vādayaṃtastaṃ sādhusādhvityamarā jagurbhuśam

Translation

تب ہری (وشنو)، اندر اور دیگر دیوتاؤں نے اس کی ستوتی کی؛ رمبھا وغیرہ اپسراؤں نے رقص کیا۔ ہر طرح کے ساز بجنے لگے اور اَمروں نے بلند آواز سے گایا: “سادھو! سادھو!”

Word by Word
ततःthen
ततः:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (ततः-शब्दः, क्रमवाचक) — indeclinable ‘then/from there’
हरीन्द्र-प्रमुखाःthose headed by Hari and Indra
हरीन्द्र-प्रमुखाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहरीन्द्र (प्रातिपदिक) + प्रमुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन — masculine nominative plural; ‘हरीन्द्रः प्रमुखः येषाम्’ (समूहवाचक)
प्रतुष्टुवुःpraised
प्रतुष्टुवुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-स्तु (धातु)
Formलिट् (परोक्सभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद — 3rd person plural perfect active
ननृतुःdanced
ननृतुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनृत् (धातु)
Formलिट् (परोक्सभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद — 3rd person plural perfect active
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक) — conjunction
रम्भा-प्रमुखाःthose headed by Rambhā (apsarases)
रम्भा-प्रमुखाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरम्भा (प्रातिपदिक) + प्रमुख (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन — feminine nominative plural; ‘रम्भा प्रमुखा यासाम्’
वर-अङ्गनाःexcellent women
वर-अङ्गनाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक) + अङ्गना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन — feminine nominative plural; विशेषण-समासः
वाद्यानिmusical instruments
वाद्यानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन — neuter plural ‘musical instruments’
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन — neuter plural; विशेषणम् वाद्यानाम्
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय) — conjunction
वादयन्तःplaying (them)
वादयन्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootवादय् (णिजन्त, धातु √वद्)
Formशतृ (वर्तमानकृदन्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन — present active participle ‘playing/causing to sound’
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — masculine accusative singular
साधु-साधु-इतिsaying “well done, well done”
साधु-साधु-इति:
Sambandha (Quotation/उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootसाधु (अव्यय) + साधु (अव्यय) + इति (अव्यय)
Formअव्यय-उद्धरणम् (उद्गार + इति) — quotative expression ‘“well done, well done”’
अमराःthe gods
अमराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन — masculine nominative plural
जगुःsang
जगुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगै (धातु)
Formलिट् (परोक्सभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद — 3rd person plural perfect active
भृशम्loudly, greatly
भृशम्:
Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formअव्यय (तीव्रतावाचक क्रियाविशेषण) — adverb ‘greatly/loudly’
Speaker

Sūta (deduced for Māheśvarakhaṇḍa narrative frame)

Visual Art Cues

Scene: A divine court scene: Viṣṇu and Indra at the forefront offering hymns; Rambhā and apsarases dance; gandharvas play instruments; the air filled with ‘sādhu sādhu’ acclamation.

Characters & Entities
H
Hari (Viṣṇu)
I
Indra
R
Rambhā
A
Amarāḥ (Devas)

FAQs

Righteous victory and divine purpose are affirmed by the gods themselves; dharma is celebrated, not merely achieved.

No specific tīrtha is named in this verse; it is a narrative moment within the Kaumārikākhaṇḍa’s Skanda-centered account.

None directly—this verse describes stuti (praise), nṛtya (dance), and vādyaghoṣa (instrumental music) as celebratory acts.

←Previous Verse
Next Verse→