Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 178

क्रौंचपर्वतमादाय देवसंघान्प्रबाधते । सोऽधुना ते भयाद्वीर पलायित्वा नगं गतः । जहि तं पापसंकल्पं क्रौंचस्थं शक्तिवेगतः

krauṃcaparvatamādāya devasaṃghānprabādhate | so'dhunā te bhayādvīra palāyitvā nagaṃ gataḥ | jahi taṃ pāpasaṃkalpaṃ krauṃcasthaṃ śaktivegataḥ

وہ کرونچا پہاڑ میں پناہ لے کر دیوتاؤں کو ستاتا ہے۔ اب، اے بہادر، تمہارے خوف سے بھاگ کر وہ اس پہاڑ پر چلا گیا ہے۔ اپنی شکتی (نیزے) کے زور سے اس بدبخت کو فوراً مار ڈالو۔

क्रौञ्चपर्वतम्the Krauncha mountain
क्रौञ्चपर्वतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्रौञ्च + पर्वत (प्रातिपदिकानि)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः: क्रौञ्चस्य पर्वतः (षष्ठी-तत्पुरुष)
आदायhaving taken
आदाय:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootआ-दा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (Gerund/Absolutive)
देवसङ्घान्assemblies of gods
देवसङ्घान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव + सङ्घ (प्रातिपदिकानि)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः: देवानां सङ्घाः (षष्ठी-तत्पुरुष)
प्रबाधतेharasses, oppresses
प्रबाधते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-बाध् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
अधुनाnow
अधुना:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअधुना (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
तेof you, your
ते:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः (6th/Genitive), एकवचनम्; सर्वनाम
भयात्from fear
भयात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (5th/Ablative), एकवचनम्
वीरO hero
वीर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
पलायित्वाhaving fled
पलायित्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootपलाय् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (Gerund/Absolutive)
नगम्to a mountain
नगम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
गतःhas gone
गतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (PPP used predicatively), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सः इति कर्तरि
जहिslay
जहि:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
पापसङ्कल्पम्evil-intentioned one / evil resolve
पापसङ्कल्पम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाप + सङ्कल्प (प्रातिपदिकानि)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः: पापः सङ्कल्पः (विशेषण-विशेष्यभावः)
क्रौञ्चस्थम्dwelling on Krauncha (mountain)
क्रौञ्चस्थम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रौञ्च + स्थ (प्रातिपदिकानि)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तम् इति विशेषणम्; समासः: क्रौञ्चे स्थः (सप्तमी-तत्पुरुष)
शक्तिवेगतःwith the force of the spear
शक्तिवेगतः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशक्ति + वेग (प्रातिपदिकानि)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), एकवचनम्; (शक्तिवेगेन) इत्यर्थे; समासः: शक्तेः वेगः (षष्ठी-तत्पुरुष)

Keśava (Viṣṇu), continuing to address Skanda (by context from prior verse)

Tirtha: Krauñca-parvata

Type: peak

Listener: Frame audience (contextual)

Scene: Keśava points toward a distant, formidable mountain; Skanda grips the spear (śakti/vel), poised to depart; devas look anxious yet hopeful; the mountain looms as a dark refuge of the daitya.

S
Skanda
K
Keśava (Viṣṇu)
M
Mount Krauñca
D
Devas
B
Bāṇa

FAQs

Dharma requires decisive protection: when the gods and worlds are afflicted, the righteous hero must act without delay.

Mount Krauñca is highlighted as the setting of the episode; it functions as a mythic-sacred landmark within the Kaumārikākhaṇḍa narrative.

None; the verse issues a martial instruction rather than a vrata or tīrtha-ritual.