Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 136
Devanagari script
तस्मिन्धावति गोविंदे चचाल भुवनत्रयम् । विमूर्छितमभूद्विश्वं देवा भीतिं परां ययुः
Transliteration
tasmindhāvati goviṃde cacāla bhuvanatrayam | vimūrchitamabhūdviśvaṃ devā bhītiṃ parāṃ yayuḥ
Translation
جب گووند آگے بڑھ کر جھپٹا تو تینوں جہان لرز اٹھے؛ کائنات گویا بے ہوش سی ہو گئی اور دیوتا سخت ترین خوف میں مبتلا ہو گئے۔
Word by Word
तस्मिन्in/when that (time)
तस्मिन्:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (loc. sg.)
धावतिruns/charges
धावति:
Kriyā (Action)
TypeVerb
Root√धाव् (धातु)
Formलट्-लकार (present); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
गोविन्देin/when Govinda (was running)
गोविन्दे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगोविन्द (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (masc. loc. sg.)
चचालshook/moved
चचाल:
Kriyā (Action)
TypeVerb
Root√चल् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
भुवनत्रयम्the three worlds
भुवनत्रयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभुवन + त्रय (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समासः (त्रीणि भुवनानि); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neut. nom./acc. sg.)
विमूर्छितम्fainted/insensible
विमूर्छितम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootवि-√मूर्छ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (neut. nom. sg.)
अभूत्became/was
अभूत्:
Kriyā (Copula/Action)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect/past); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
विश्वम्the universe
विश्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (neut. nom. sg.)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (masc. nom. pl.)
भीतिम्fear
भीतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (fem. acc. sg.)
पराम्great/utter
पराम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (fem. acc. sg.); विशेषण (qualifying ‘भीतिम्’)
ययुःwent/experienced
ययुः:
Kriyā (Action)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect); प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
Speaker
Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa, per Māheśvara-khaṇḍa narration convention)
Visual Art Cues
Scene: Govinda’s charge sends shockwaves through the three worlds; devas recoil, the cosmos appears to faint—clouds whirl, mountains and oceans implied in trembling, celestial beings startled.
Characters & Entities
G
GovindaD
devasB
bhuvanatraya (three worlds)FAQs
Even benevolent divinity, when stirred into fierce action, manifests as awe-inspiring cosmic power.
None mentioned.
None.