Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 104
Devanagari script
अभिसृत्य स जग्राह रुद्रस्य रथकूबरम् । यदा स कूबरं क्रुद्धस्तारकः सहसाऽग्रहीत्
Transliteration
abhisṛtya sa jagrāha rudrasya rathakūbaram | yadā sa kūbaraṃ kruddhastārakaḥ sahasā'grahīt
Translation
آگے بڑھ کر، اس نے رودر کے رتھ کے ڈنڈے کو پکڑ لیا۔ جب غضبناک تارک نے اچانک اس ڈنڈے کو تھاما...
Word by Word
अभिसृत्यhaving approached
अभिसृत्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootअभि + सृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्तम् (absolutive), धातुः सृ (to go/move) उपसर्गः अभि; अर्थः 'approaching'
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्
जग्राहseized
जग्राह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; धातुः ग्रह् (to seize)
रुद्रस्यof Rudra
रुद्रस्य:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचनम्
रथकूबरम्the chariot-pole (kūbara)
रथकूबरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक) + कूबर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (रथस्य कूबरम् = chariot-pole/yoke)
यदाwhen
यदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (relative adverb: when)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्
कूबरम्the pole/yoke
कूबरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकूबर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्तः, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्
तारकःTāraka
तारकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्
सहसाsuddenly, forcibly
सहसा:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formआकस्मिक/बलात्-अर्थक-अव्ययम् (adverb: suddenly/forcibly)
अग्रहीत्seized
अग्रहीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलुङ् (aorist), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; धातुः ग्रह् (to seize)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: Tāraka rushes in and grabs the kūbara (chariot-pole) of Rudra’s chariot; the moment freezes at the brink of a decisive counterstroke.
Characters & Entities
R
RudraT
TārakaFAQs
Adharma attempts to destabilize the very vehicle of divine order; the Purāṇic frame shows that such aggression becomes the cause of its own downfall.
No pilgrimage site is praised in this verse; it continues the battlefield narration.
None; the verse is descriptive of the combat action.