Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 14
Devanagari script
सिंहा रथस्य गच्छंतो नदंतश्चारुकेसराः । तस्मिन्रथे पशुपतिः स्थितो भात्युमया सह
Transliteration
siṃhā rathasya gacchaṃto nadaṃtaścārukesarāḥ | tasminrathe paśupatiḥ sthito bhātyumayā saha
Translation
رتھ کے شیر آگے بڑھتے ہوئے دھاڑ رہے تھے، خوش نما ایال والے؛ اور اسی رتھ پر پشوپتی اُما کے ساتھ جلوہ فرما تھے۔
Word by Word
सिंहाःlions
सिंहाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसिंह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा) बहुवचन
रथस्यof the chariot
रथस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी (6th/षष्ठी) एकवचन
गच्छन्तःgoing/moving
गच्छन्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootगच्छत् (कृदन्त; √गम् (धातु) शतृ)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचन; वर्तमानकालिक कर्तरि शतृ (present active participle)
नदन्तःroaring
नदन्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootनदत् (कृदन्त; √नद् (धातु) शतृ)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचन; वर्तमानकालिक कर्तरि शतृ
चारुकेसराःhaving beautiful manes
चारुकेसराः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचारु + केसर (प्रातिपदिक); समास
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचन; कर्मधारय ‘चारवः केसराः यस्य’ (descriptive epithet)
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे सप्तमी (7th/सप्तमी) एकवचन
रथेin the chariot
रथे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी (7th/सप्तमी) एकवचन
पशुपतिःPaśupati (Lord of beings)
पशुपतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपशु + पति (प्रातिपदिक); समास
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा) एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष ‘पशूनां पतिः’
स्थितःstanding/seated
स्थितः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्थित (कृदन्त; √स्था (धातु) क्त)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
भातिshines/appears
भाति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भा (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
उमयाwith Umā
उमया:
Sahakāraka (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootउमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया) एकवचन
सहtogether with
सह:
Sahakāraka (Accompaniment/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहार्थक अव्यय/उपसर्गसदृश (postposition meaning ‘with’)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: Roaring, beautiful-maned lions pull the chariot; atop it Paśupati sits resplendent with Umā, both haloed, calm amid thunderous motion.
Characters & Entities
P
Paśupati (Śiva)U
Umā (Pārvatī)FAQs
The Lord of beings shines with the Goddess—divine power and grace are portrayed as inseparable in the cosmic order.
No named tīrtha appears in this verse.
None.