Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 12

निर्मितेन हरेणैव स्वयमीशेन लीलया । सहस्रं तस्य सिंहानां तस्मिन्युक्तं रथोत्तमे

nirmitena hareṇaiva svayamīśena līlayā | sahasraṃ tasya siṃhānāṃ tasminyuktaṃ rathottame

وہ برتر رتھ خود ہَر (شیو) نے—پرمیشر نے اپنی لیلا میں—بنایا تھا؛ اور اس عالی رتھ میں ہزار شیروں کو جوتا گیا تھا۔

निर्मितेनby (one) who was created / made
निर्मितेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootनिर्मित (कृदन्त; √मि/मा (धातु) + नि-; क्त)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया) एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle)
हरेणby Hari (Viṣṇu)
हरेण:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया) एकवचन
एवindeed/only
एव:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
स्वयम्himself
स्वयम्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
ईशेनby the Lord (Īśa)
ईशेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया) एकवचन
लीलयाplayfully; by sport
लीलया:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootलीला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया) एकवचन
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया (1st/प्रथमा or 2nd/द्वितीया) एकवचन; संख्यावाचक
तस्यof him/of that
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे षष्ठी (6th/षष्ठी) एकवचन
सिंहानाम्of lions
सिंहानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसिंह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी (6th/षष्ठी) बहुवचन
तस्मिन्in that (chariot)
तस्मिन्:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे सप्तमी (7th/सप्तमी) एकवचन
युक्तम्yoked/attached
युक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootयुक्त (कृदन्त; √युज् (धातु) क्त)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
रथोत्तमेin the best chariot
रथोत्तमे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरथ + उत्तम (प्रातिपदिक); समास
Formपुंलिङ्गे सप्तमी (7th/सप्तमी) एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष/निर्धारणार्थे ‘श्रेष्ठः रथः’

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)

Scene: A supreme, jewel-like chariot self-fashioned by Hara, immense and radiant, yoked with a thousand lions; the scene suggests thunderous motion and divine pageantry.

H
Hara (Śiva)

FAQs

The cosmos and its marvels arise effortlessly from the Lord’s will; divine sovereignty is portrayed as playful mastery (līlā).

No specific tīrtha is identified in this verse.

None; the verse highlights divine creation and splendor.