Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 147

संस्काररहितं जन्म यतश्च पशुवत्स्मृतम् । त्वं च मद्वरदानेन ब्रह्मर्षिश्च भविष्यसि

saṃskārarahitaṃ janma yataśca paśuvatsmṛtam | tvaṃ ca madvaradānena brahmarṣiśca bhaviṣyasi

جس پیدائش میں سنسکار نہ ہوں وہ اسی لیے جانور جیسی سمجھی جاتی ہے۔ مگر میرے دیے ہوئے ورदान سے تم بھی برہمرشی بنو گے۔

saṃskāra-rahitamdevoid of sacraments
saṃskāra-rahitam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsaṃskāra (प्रातिपदिक) + rahita (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Singular)
janmabirth
janma:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootjanman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Singular)
yataḥbecause, since
yataḥ:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्ध-अव्यय (relative adverb: because/whence)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
paśu-vatlike an animal
paśu-vat:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootpaśu (प्रातिपदिक) + vat (तद्धित)
Formउपमा-अव्यय (comparative adverb: like)
smṛtamis considered/remembered
smṛtam:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√smṛ (धातु) + ta (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Singular)
tvamyou
tvam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम (2nd person pronoun), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
mat-vara-dānenaby my boon-giving
mat-vara-dānena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + vara (प्रातिपदिक) + dāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
brahma-rṣiḥa Brahmarṣi (brahmin sage)
brahma-rṣiḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक) + ṛṣi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
bhaviṣyasiyou will become
bhaviṣyasi:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formलृट् (Simple Future), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

Skanda (deduced from Kaumārikākhaṇḍa context; narrative voice likely Sūta reporting)

Listener: The addressed ritual agent/devotee (‘tvam’)

Scene: Skanda bestows a boon; a formerly ordinary figure is shown receiving sacred thread/ritual marks, transforming into a radiant rishi with matted hair and staff; ‘paśu-like’ ignorance is symbolized as discarded darkness.

S
Skanda
B
Brahmarṣi

FAQs

Saṃskāras signify dharmic refinement, while divine grace (vara) can elevate a seeker to the highest rishi-status when deserved.

No site is named; the teaching is about dharmic consecration and divine boon.

The necessity of saṃskāras (life-cycle rites) is underscored, though no single rite is specified in this verse.