Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 131

Devanagari script

त्वं भर्ता सर्वभूतात्मा त्वं त्राता त्वं सुखावहः । शरदक्षः शिखी जेता षड्वक्त्रो भयनाशनः

Transliteration

tvaṃ bhartā sarvabhūtātmā tvaṃ trātā tvaṃ sukhāvahaḥ | śaradakṣaḥ śikhī jetā ṣaḍvaktro bhayanāśanaḥ

Translation

آپ پالنے والے، سب بھوتوں کے اندرونی آتما؛ آپ ہی نجات دہندہ، آپ ہی سکھ لانے والے ہیں۔ آپ خزاں کی صفائی جیسی تیز نگاہ؛ آپ شِکھی، فاتح؛ شڈوَکتر، خوف کو مٹانے والے ہیں۔

Word by Word

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• भर्ता: protector; sustainer
• भर्ता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भर्तृ (प्रातिपदिक; √भृ (धातु) से)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सर्वभूतात्मा: whose self is all beings; the soul of all beings
• सर्वभूतात्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + भूत + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘सर्वेषां भूतानाम् आत्मा यस्य सः’

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• त्राता: saviour; deliverer
• त्राता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्रातृ (प्रातिपदिक; √त्रा (धातु) से)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• सुखावहः: bringer of happiness
• सुखावहः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सुख + आवह (प्रातिपदिक; √वह् (धातु) से)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• शरदक्षः: having autumn-like eyes; clear-eyed
• शरदक्षः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शरद् + अक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• शिखी: crested one; peacock-bannered
• शिखी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शिखिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘शिखा/शिखण्ड’युक्तः

• जेता: conqueror
• जेता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जेतृ (प्रातिपदिक; √जि (धातु) से)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• षड्वक्त्रः: six-faced
• षड्वक्त्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: षट् + वक्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संख्यासमास (dvigu)

• भयनाशनः: destroyer of fear
• भयनाशनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: भय + नाशन (प्रातिपदिक; √नश्/√नाश् (धातु) से)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

Speaker

Viśvāmitra

Visual Art Cues

Scene: Skanda as six-faced (ṣaḍvaktra) with peacock crest/banner, eyes clear like autumn sky, extending a gesture of protection (abhaya-mudrā) to a devotee.

Characters & Entities

• Skanda
• Ṣaḍvaktra (Six-Faced)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion to Skanda is framed as refuge: he sustains life, grants well-being, and removes fear through his victorious divine presence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implied nāma-japa/stotra recitation for bhaya-nāśa (removal of fear) and sukha (well-being).