Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 100

Devanagari script

न चेत्करिष्यसे देव मृतां मामुपधारय । अहमंगिरसो भार्या शिवानाम हुताशन

Transliteration

na cetkariṣyase deva mṛtāṃ māmupadhāraya | ahamaṃgiraso bhāryā śivānāma hutāśana

Translation

“اگر تم ایسا نہ کرو، اے دیوتا، تو مجھے مردہ سمجھ لو۔ میں انگیرس کی بیوی ہوں، میرا نام شیوا ہے، اے ہُتاشن (اگنی)!”

Word by Word

• न: not
• न: Sambandha (Sentence particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negative particle)

• चेत्: if
• चेत्: Sambandha (Condition marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: चेत् (अव्यय)
• Form: शर्तार्थक-अव्यय (conditional particle ‘if’)

• करिष्यसे: you will do
• करिष्यसे: Kriya (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपदम्

• देव: O god
• देव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• मृताम्: dead
• मृताम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मृत (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘mām’)

• माम्: me
• माम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• उपधारय: consider/understand (me as)
• उपधारय: Kriya (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उप-धा-रय् (धातु; णिच् causative of धा)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• अङ्गिरसः: of Aṅgiras
• अङ्गिरसः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अङ्गिरस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• भार्या: wife
• भार्या: Pratijna/Predicate nominal (सम्बन्ध-विशेष)
• Type: Noun
• Root: भार्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• शिवानाम: of the Śivas
• शिवानाम: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• हुताशन: O Hutāśana (Fire-eater), O Agni
• हुताशन: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: हुताशन (प्रातिपदिक; हुत + अशन्)
• Form: पुंलिङ्गे सम्बोधन (Vocative), एकवचन; अग्नेः नाम (epithet)

Speaker

Svāhā (in disguise as Śivā)

Visual Art Cues

Scene: Svāhā intensifies her plea: she threatens death if Agni refuses, and declares herself ‘Śivā, wife of Aṅgiras,’ heightening the deception and moral tension.

Characters & Entities

• Svāhā
• Agni (Hutāśana)
• Aṅgiras
• Śivā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The verse illustrates how coercive speech and emotional threats can intensify adharma when desire already clouds judgment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.