Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 73

Devanagari script

नर्मवादी भविष्यामि जहि कोपं सुचिस्मिते । शिरसा प्रणतस्तेऽहं रचितस्ते मयाञ्जलिः

Transliteration

narmavādī bhaviṣyāmi jahi kopaṃ sucismite | śirasā praṇataste'haṃ racitaste mayāñjaliḥ

Translation

میں نرمی سے اور ہنسی مذاق میں ہی بات کروں گا—اے پاکیزہ مسکراہٹ والی، اپنا غصہ چھوڑ دے۔ میں سر جھکا کر تجھے پرنام کرتا ہوں؛ میں نے عقیدت سے ہاتھ جوڑ لیے ہیں۔

Word by Word

• नर्मवादी: a playful speaker
• नर्मवादी: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: नर्म + वादिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular); समासः—नर्मणि वादी (one who speaks playfully)

• भविष्यामि: I will be
• भविष्यामि: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• जहि: remove / slay
• जहि: क्रिया (आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• कोपम्: anger
• कोपम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: कोप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)

• सुचिस्मिते: O fair-smiling one
• सुचिस्मिते: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: सुचि + स्मित (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन (Singular); समासः—सुचि (सुन्दर/शुद्ध) + स्मित (smile)

• शिरसा: with (my) head
• शिरसा: करण (Instrument)
• Type: Noun
• Root: शिरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)

• प्रणतः: bowed down
• प्रणतः: विशेषण (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: प्र√नम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular); भूतकृदन्त (past participle)

• ते: to you
• ते: सम्प्रदान (Recipient)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन (Singular)

• अहम्: I
• अहम्: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)

• रचितः: made / formed
• रचितः: विशेषण (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: रच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular); भूतकृदन्त

• ते: for you
• ते: सम्प्रदान (Recipient)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन (Singular)

• मया: by me
• मया: कर्ता/करण (Agent in passive sense)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)

• अञ्जलिः: a folded-hands salutation
• अञ्जलिः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: अञ्जलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)

Speaker

Śiva (Śaṅkara)

Visual Art Cues

Scene: Śiva folds his hands in añjali and bows his head, smiling gently; Satī remains stern but is the focus of his reverence.

Characters & Entities

• Girijā
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Humility and respectful gestures (praṇāma, añjali) are powerful means to dissolve anger and restore dharmic harmony.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific sacred site appears in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

Not a formal rite, but the devotional etiquette of añjali and praṇāma is exemplified.