Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 40

Devanagari script

सप्तभिः समदः श्रीमान्दुंदुभोष्ठाभिरेव च । पंचभिश्च कपालीशः षड्भिः संह्रादकः शुभः

Transliteration

saptabhiḥ samadaḥ śrīmānduṃdubhoṣṭhābhireva ca | paṃcabhiśca kapālīśaḥ ṣaḍbhiḥ saṃhrādakaḥ śubhaḥ

Translation

شریمان سَمَد سات جماعتوں کے ساتھ آیا، اور دُندُبھوشٹھ بھی اسی طرح۔ کَپالیش پانچ کے ساتھ آیا، اور مبارک سَمہْرادک چھ کے ساتھ۔

Word by Word

• सप्तभिः: with seven
• सप्तभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: सप्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया (करण) बहुवचनम्; संख्याविशेषणम्

• समदः: Samada
• समदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: समद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; नाम (Samada)

• श्रीमान्: illustrious
• श्रीमान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्रीमत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; गुणवाचकः

• दुंदुभोष्ठाभिः: with (those) having drum-like lips
• दुंदुभोष्ठाभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: दुंदुभ + ओष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया (करण) बहुवचनम्; ‘दुंदुभि-ओष्ठ’ इति समासः (instrumental plural)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्ययम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपातः

• पंचभिः: with five
• पंचभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: पञ्च (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया (करण) बहुवचनम्; संख्याविशेषणम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपातः

• कपालीशः: Kapālīśa
• कपालीशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कपालीश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; नाम

• षड्भिः: with six
• षड्भिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: षट् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया (करण) बहुवचनम्; संख्याविशेषणम्

• संह्रादकः: Saṃhrādaka
• संह्रादकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सम् + ह्राद (धातु/प्रातिपदिक-निर्माण) → संह्रादक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; नाम (‘roarer’)

• शुभः: auspicious
• शुभः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; गुणवाचकः

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages

Visual Art Cues

Scene: Samada with seven companies advances confidently; Duṃdubhoṣṭha arrives amid booming drums; Kapālīśa appears with skull-emblems; Saṃhrādaka, auspicious yet fearsome, leads six companies with roaring resonance.

Characters & Entities

• Samada
• Duṃdubhoṣṭha
• Kapālīśa
• Saṃhrādaka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The sacred community around Śiva is ordered and purposeful—divine service has structure, leadership, and harmony.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None is specified in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.