Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 98

Devanagari script

सितातपत्ररत्नांशुमिश्रितं चावहत्तदा । शालिनी नाम पार्वत्याः संध्यापूर्णेदुमंडला

Transliteration

sitātapatraratnāṃśumiśritaṃ cāvahattadā | śālinī nāma pārvatyāḥ saṃdhyāpūrṇedumaṃḍalā

Translation

تب پاروتی کے لیے ‘شالِنی’ نامی ایک نے—جو شام کے وقت کے پورے چاند کی مانند درخشاں تھی—جواہراتی شعاعوں سے آمیختہ سفید چھتر بلند کیے رکھا۔

Word by Word

• सितातपत्ररत्नांशुमिश्रितम्: mixed with white parasol and jewel-rays
• सितातपत्ररत्नांशुमिश्रितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सित (प्रातिपदिक) + आतपत्र (प्रातिपदिक) + रत्न (प्रातिपदिक) + अंशु (प्रातिपदिक) + मिश्रित (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) नपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन (sg.); विशेषणम् (आतपत्रम्/छत्रम् अध्याहृत) प्रति

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक निपात (conjunction)

• अवहत्: carried/bore
• अवहत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वह् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (sg.)

• तदा: then
• तदा: Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (temporal adverb)

• शालिनी: Śālinī (name of an apsaras/attendant)
• शालिनी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शालिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (1st/nom.), एकवचन (sg.)

• नाम: by name
• नाम: Apposition marker (नाम)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: नामार्थक अव्यय (indeclinable indicating name)

• पार्वत्याः: of Pārvatī
• पार्वत्याः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पार्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (f.), षष्ठी (6th/genitive), एकवचन (sg.)

• संध्यापूर्णेदुमण्डला: having a disk like the full moon at twilight
• संध्यापूर्णेदुमण्डला: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: संध्या (प्रातिपदिक) + पूर्ण (प्रातिपदिक) + इन्दु (प्रातिपदिक) + मण्डल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (1st/nom.), एकवचन (sg.); विशेषणम् शालिनी प्रति

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta)

Visual Art Cues

Scene: Śālinī, radiant like the full moon at twilight, holds aloft a white parasol for Pārvatī; the parasol catches jewel-like rays, creating a haloed canopy of cool, auspicious light above the Goddess.

Characters & Entities

• Pārvatī
• Śālinī
• White parasol (Sitātapatra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Auspicious emblems and devoted service (paricaryā) are depicted as sacred acts that honor the Goddess and elevate the atmosphere of dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is specified; the verse centers on the ceremonial honor given to Pārvatī.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is ceremonial description (upacāra) rather than instruction.