Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 68
Devanagari script
विरुद्धवादिनं चैवं ब्रह्मचारिणमीश्वरम् । निशम्य कुपिता देवी प्राह वाचा सगद्गदम्
Transliteration
viruddhavādinaṃ caivaṃ brahmacāriṇamīśvaram | niśamya kupitā devī prāha vācā sagadgadam
Translation
یوں مخالفانہ کلام کہتے ہوئے، برہماچاری کے روپ میں پروردگار کو سن کر دیوی غضبناک ہو گئی اور جذبات سے لرزتی ہوئی آواز میں بولی۔
Word by Word
विरुद्धवादिनम्the contradictory speaker
विरुद्धवादिनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootविरुद्ध + वादिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम्; समासः—कर्मधारयः (विरुद्धं वदति)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारार्थक (thus)
ब्रह्मचारिणम्the celibate/student
ब्रह्मचारिणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मचारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
ईश्वरम्the Lord
ईश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
निशम्यhaving heard
निशम्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootनि-√शम् (धातु) + ल्यप् (प्रत्यय)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having heard)
कुपिताangered
कुपिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकुपित (प्रातिपदिक; √कुप् + क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्
देवीthe Goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
प्राहsaid/spoke
प्राह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अह् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परिपूर्ण), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; अनियमित-रूप (आह/प्राह)
वाचाwith speech/words
वाचा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
सगद्गदम्stammering/choked (in voice)
सगद्गदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस + गद्गद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम्; समासः—अव्ययीभावः (सह गद्गदेन)
Speaker
Narrator (within Māheśvarakhaṇḍa’s frame narration)
Visual Art Cues
Scene: Śiva, disguised as a brahmacārin, speaks contrarily; Pārvatī’s face flushes with righteous anger, her voice trembling—an instant before a decisive retort and the narrative’s turn toward revelation.
Characters & Entities
P
Pārvatī (Devī)Ī
Īśvara/ŚivaB
BrahmacārinFAQs
When devotion is challenged, righteous indignation may arise to defend the Divine from slander.
No tīrtha is mentioned; it is a narrative transition.
None.