Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 46

अवजा नासि विप्रांस्त्वं तच्छीघ्रं व्रज दर्शनात् । यदि वा मन्यसे पूज्यांस्ततोऽभ्युद्धर नान्यथा

avajā nāsi viprāṃstvaṃ tacchīghraṃ vraja darśanāt | yadi vā manyase pūjyāṃstato'bhyuddhara nānyathā

“اگر تو برہمنوں کی توہین نہیں کرتی تو فوراً ہماری نگاہ سے دور ہو جا۔ اور اگر تو انہیں واقعی پوجنیہ سمجھتی ہے تو ابھی مجھے بچا لے—اس کے سوا کوئی چارہ نہیں۔”

अवजाःdisrespectful (one)
अवजाः:
Predicative (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअवजा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (disrespectful/insulting)
not
:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
असिyou are
असि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
विप्रान्brahmins
विप्रान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तत्therefore, then
तत्:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनिपातवत् प्रयोग; निर्देशार्थ (then/therefore)
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण (adverbial accusative)
व्रजgo
व्रज:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
दर्शनात्from (their) sight/presence
दर्शनात्:
Apadana (Source/अपा दान)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
यदिif
यदि:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (if)
वाor
वा:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (or)
मन्यसेyou think, you consider
मन्यसे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
पूज्यान्worthy of worship/respect
पूज्यान्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपूज्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पूज् + यत्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मविशेषण (worthy of worship)
ततःthen, therefore
ततः:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formतस्मात्-भावे अव्यय; हेत्वर्थ/अनन्तरार्थ (then/thereupon/therefore)
अभ्युद्धरlift up, rescue
अभ्युद्धर:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-उद्-हृ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
not
:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
अन्यथाotherwise
अन्यथा:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय)
Formप्रकारार्थक-अव्यय (otherwise)

Vipra (brāhmaṇa)

Listener: Acalā/that auspicious figure

Scene: The brāhmaṇa issues a stark ultimatum: ‘If you don’t despise us, leave; if you worship us, rescue me now.’ The addressee stands at a decisive threshold.

V
Vipra (brāhmaṇa)
P
Pārvatī

FAQs

Respect must become action—true reverence is shown by protection and help, not by words alone.

No tīrtha is named in this verse.

No formal rite; it is an ethical imperative to ‘rescue’ (abhyuddhara) the distressed.