Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 43

Devanagari script

दक्षिणं मे करं देवो ग्रहीता भव एव च । शीर्यते चोग्रतपसा सत्यमेतन्मयोदितम्

Transliteration

dakṣiṇaṃ me karaṃ devo grahītā bhava eva ca | śīryate cogratapasā satyametanmayoditam

Translation

“میری دکشنہ میرا دایاں ہاتھ ہے—بھگوان اسے قبول کریں؛ اور تم بھی، اے وِپر، اسے لے لو۔ یہ سخت تپسیا سے گھِس گیا ہے؛ یہی سچ میں کہتی ہوں۔”

Word by Word

• dakṣiṇam: right
• dakṣiṇam: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: dakṣiṇa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (करम् इति विशेष्य)

• me: my
• me: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचनम्

• karam: hand
• karam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: kara (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, द्वितीया (कर्म), एकवचनम्

• devaḥ: the god (Lord)
• devaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: deva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, प्रथमा (कर्ता), एकवचनम्

• grahītā: will accept/take
• grahītā: Kriya (Predicate/क्रिया-समर्थ)
• Type: Adjective
• Root: grah (धातु)
• Form: कृदन्तः—तृच् (agent noun); पुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्; भविष्यत्सूचक/कर्तृवाचकः (one who will take/accept)

• bhava: be (become)
• bhava: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: bhū (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थक/imperative), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• eva: indeed
• eva: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: eva (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक

• ca: and
• ca: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय

• śīryate: is worn away/decays
• śīryate: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: śṝ (धातु)
• Form: लट् (वर्तमानकालः), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम् (कर्मणि/भावे)

• ca: and
• ca: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय

• ugra-tapasā: by severe austerity
• ugra-tapasā: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: ugra (प्रातिपदिक) + tapas (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समासः; नपुंसकलिङ्गम् (तपस्), तृतीया (करण), एकवचनम्

• satyam: truth
• satyam: Kriya-Viseshana (Predicate nominal)
• Type: Noun
• Root: satya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्; विधेय (predicate)

• etat: this
• etat: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: etad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम् (अत्र प्रथमा)

• mayā: by me
• mayā: Karana (Agent in passive/करण)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; तृतीया (करण), एकवचनम्

• uditam: said/uttered
• uditam: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: vad (धातु)
• Form: कृदन्तः—क्त; नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम् (एतत् इति विशेष्य)

Speaker

Pārvatī

Visual Art Cues

Scene: Pārvatī declares her right hand itself as dakṣiṇā—scarred/worn by fierce tapas—offered to Devadeva; the moment is charged with wonder and solemn truth.

Characters & Entities

• Pārvatī
• Śiva (Deva/Bhava)
• Vipra (brāhmaṇa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True offering can be radical self-surrender; austerity (tapas) and truth (satya) are upheld as sacred commitments.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is specified in this verse; the emphasis is on dharmic giving and Śaiva dedication.

What ritualistic prescription is mentioned?

Dakṣiṇā is highlighted, framed as an extreme vow-like offering connected with tapas.