Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 119

Devanagari script

त्वयैव पतिना सर्वे प्रेरिताः कुर्महे विभो । ईश्वरः सर्व भूतानां पतिस्त्वं परमेश्वरः

Transliteration

tvayaiva patinā sarve preritāḥ kurmahe vibho | īśvaraḥ sarva bhūtānāṃ patistvaṃ parameśvaraḥ

Translation

اے قادرِ مطلق! صرف تُو ہی ہمارے آقا و پتی کی حیثیت سے ہم سب کو تحریک دیتا ہے، اسی لیے ہم عمل کرتے ہیں۔ تُو تمام مخلوقات کا حاکم ہے؛ تُو ہی پرمیشور، برتر ایشور ہے۔

Word by Word

• त्वया: by you
• त्वया: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया (करण) विभक्ति, एकवचन; Pronoun, Instrumental case, Singular

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• पतिना: as (our) lord/husband
• पतिना: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; Masculine, Instrumental, Singular

• सर्वे: all (of us)
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; Masculine, Nominative, Plural

• प्रेरिताः: impelled/commanded
• प्रेरिताः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र-ईर् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Past passive participle, Masculine, Nominative, Plural

• कुर्महे: we do
• कुर्महे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), उत्तमपुरुष, बहुवचन; Present indicative, 1st person, Plural; आत्मनेपद

• विभो: O all-pervading one
• विभो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन विभक्ति, एकवचन; Masculine, Vocative, Singular

• ईश्वरः: the Lord
• ईश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Masculine, Nominative, Singular

• सर्व: all
• सर्व: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; used adjectivally with भूतानाम (genitive plural sense: 'of all'); Indeclinable-like usage as adjective

• भूतानाम्: of beings
• भूतानाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: भूत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन; Neuter, Genitive, Plural

• पतिः: (the) lord
• पतिः: Pradhana-predicative (Predicate nominative/विधेय)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Masculine, Nominative, Singular

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Pronoun, Nominative, Singular

• परमेश्वरः: the supreme Lord
• परमेश्वरः: Pradhana-predicative (Apposition/विधेय)
• Type: Noun
• Root: परम + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; Masculine, Nominative, Singular; कर्मधारय-समास (‘परमः ईश्वरः’)

Speaker

Devāḥ (the gods), theological affirmation

Visual Art Cues

Scene: A group of supplicants with folded hands praise the Supreme Lord as the inner ruler of all beings; the deity is envisioned as radiant, calm, and all-pervading, with subtle संकेत of cosmic order behind Him.

Characters & Entities

• Parameśvara
• Īśvara
• Sarva-bhūta

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva’s supreme lordship governs all agency; surrender recognizes the Divine as the inner ruler of action and destiny.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is named; the verse is a universal proclamation of Śiva’s sovereignty.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the emphasis is on theological recognition (jñāna) and surrender (śaraṇāgati).