Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 55

न जातोऽभवद्भार्या पतिश्चेति वर्तते च भवो हि सः । न स जातो महादेवो भूतभव्यभवोद्भवः

na jāto'bhavadbhāryā patiśceti vartate ca bhavo hi saḥ | na sa jāto mahādevo bhūtabhavyabhavodbhavaḥ

وہ عام معنی میں ‘پیدا’ نہیں ہوا، پھر بھی ‘شوہر’ اور ‘بیوی’ کی بات کی جاتی ہے—کیونکہ وہی بھَو (شیو) ہے۔ وہ مہادیو جنم سے پرے ہے؛ اسی سے ماضی، مستقبل اور ہر طرح کا وجود پیدا ہوتا ہے۔

not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
जातःborn
जातः:
Kriya (Predicate adjective/क्रिया-विशेषण)
TypeVerb
Rootjan (धातु)
Formकृदन्त (Past Passive Participle/क्त), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; धातु: जन् (to be born)
अभवत्was/became
अभवत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
भार्याwife
भार्या:
Karta (Subject complement/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootbhāryā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पतिःhusband
पतिः:
Karta (Subject complement/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootpati (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation/इति)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative/marker)
वर्ततेis/continues
वर्तते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootvṛt (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; धातु: वृत्/वर्त् (to exist/continue)
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
भवःBhava (Śiva)
भवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhava (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘भव’ = शिव
हिindeed
हि:
Sambandha (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
सःhe
सः:
Karta (Apposition/कर्ता-समानााधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
जातःborn
जातः:
Kriya (Predicate adjective/क्रिया-विशेषण)
TypeVerb
Rootjan (धातु)
Formकृदन्त (क्त), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महादेवःMahādeva
महादेवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā-deva (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (महान् देवः)
भूतभव्यभवोद्भवःsource of past, future, and becoming
भूतभव्यभवोद्भवः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhūta-bhavya-bhava-udbhava (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः (भूतं च भव्यं च भवश्च—तत्-उद्भवः) बहुपद-तत्पुरुषप्रायः; ‘उद्भव’ = उत्पत्तिकारण/उत्पादक

Nārada

Scene: A doctrinal proclamation: Bhava (Śiva) is called husband/wife in discourse, yet is truly unborn—source of past, future, and all becoming; the scene is more cosmic than narrative.

Ś
Śiva (Bhava, Mahādeva)

FAQs

Śiva is beyond birth and time, yet compassionately enters relational language so devotees can approach the transcendent through dharmic forms.

No specific tīrtha is mentioned; the verse is metaphysical praise of Mahādeva.

None.