Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 32

तदहं ज्ञातुमिच्छामि कीदृशोऽस्याः पतिर्भवेत् । श्रुत्वेति सस्मितमुखः प्रावोचं नर्मवल्लभः

tadahaṃ jñātumicchāmi kīdṛśo'syāḥ patirbhavet | śrutveti sasmitamukhaḥ prāvocaṃ narmavallabhaḥ

“اس لیے میں جاننا چاہتی ہوں کہ اس کا شوہر کیسا ہوگا؟” یہ سن کر میں مسکراتے چہرے کے ساتھ، نرمی اور ہلکے مزاح میں جواب دینے لگا۔

तत्that (matter/thing)
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1), एकवचन
ज्ञातुम्to know
ज्ञातुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु) + तुमुन् (कृत्-प्रत्यय)
Formतुमुनन्त (infinitive), अव्ययवत् प्रयोग; अर्थः—‘to know’
इच्छामिI wish/desire
इच्छामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootइष्/इच्छ् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
कीदृशःwhat kind (of)
कीदृशः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकीदृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण
अस्याःof her
अस्याः:
Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम
पतिःhusband
पतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
भवेत्might be / would be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (potential/optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-Kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + क्त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; पूर्वकालिक क्रिया—‘having heard’
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/उक्तिसूचक)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
सस्मितमुखःwith a smiling face
सस्मितमुखः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्ग/सह) + स्मित (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहिसमास; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; अर्थः—‘स्मितं मुखे यस्य सः’
प्रावोचम्I said/spoke forth
प्रावोचम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलुङ् (अद्यतनभूत/अोरिस्ट), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
नर्मवल्लभःthe one fond of jest (the jester)
नर्मवल्लभः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर्म (प्रातिपदिक) + वल्लभ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; अर्थः—‘नर्मणः वल्लभः’ (one dear for jest/pleasantry)

Narrator/Seer figure (responding to the queen’s question)

Listener: Himācala (Himavat) and household (implied)

Scene: A refined courtly moment in Himavat’s abode: a lady asks about a future husband; the narrator answers with a soft smile, speaking playfully yet knowingly.

Q
Queen of Himācala

FAQs

Human curiosity about destiny is natural, but Purāṇic narration frames it within respectful inquiry and measured speech.

No tīrtha is mentioned; this is a narrative exchange about destiny and marriage.

None; the verse is purely conversational.