Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 65

गजो गदानिपातेन स तेन परिमूर्छितः । दंतैर्भित्वा धरां वेगात्पपाताचलसन्निभः

gajo gadānipātena sa tena parimūrchitaḥ | daṃtairbhitvā dharāṃ vegātpapātācalasannibhaḥ

اُس گُرز کے گرنے سے وہ ہاتھی بے ہوش سا ہو گیا؛ دانتوں سے زمین چیرتا ہوا زور سے گرا، گویا پہاڑ ڈھے پڑا ہو۔

gajaḥthe elephant
gajaḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootgaja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
gadā-nipātenaby the fall/strike of the mace
gadā-nipātena:
Karaṇa (Instrument)
TypeNoun
Rootgadā (प्रातिपदिक) + nipāta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (gadāyāḥ nipātaḥ)
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tenaby that
tena:
Karaṇa (Instrument/Cause)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
parimūrchitaḥstunned/unconscious
parimūrchitaḥ:
Karta-viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootpari-√murch (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (saḥ/gajaḥ)
daṃtaiḥwith (his) tusks
daṃtaiḥ:
Karaṇa (Instrument)
TypeNoun
Rootdanta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
bhitvāhaving pierced
bhitvā:
Kriyā (Prior action)
TypeVerb
Root√bhid (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having split/pierced)
dharāmthe ground
dharām:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootdharā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
vegātfrom force
vegāt:
Hetu (Cause)
TypeNoun
Rootvega (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; हेत्वर्थे
papātafell
papāta:
Kriyā (Action)
TypeVerb
Root√pat (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
acala-sannibhaḥlike a mountain
acala-sannibhaḥ:
Karta-viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootacala (प्रातिपदिक) + sannibha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; उपमान-तत्पुरुषः (acalasya sannibhaḥ)

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages

Scene: The demon-elephant reels from the mace blow, eyes glazing; he collapses heavily, tusks plowing furrows into the earth, his body falling like a crumbling mountain.

D
Dānava-hastin (demon-elephant)

FAQs

Arrogant force collapses when checked by rightful power; consequences of violence are vividly shown.

No tīrtha is referenced.

None.