Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 188
Devanagari script
स रथं चूर्णयामास न ममार च मातलिः । गृहीत्वा पट्टिशं दैत्यो जधानोरसि केशवम्
Transliteration
sa rathaṃ cūrṇayāmāsa na mamāra ca mātaliḥ | gṛhītvā paṭṭiśaṃ daityo jadhānorasi keśavam
Translation
اس نے رتھ کو چُور چُور کر دیا، مگر ماتلی نہ مرا۔ پٹّش (جنگی کلہاڑا) تھام کر دیو نے کیشو کے سینے پر وار کیا۔
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
रथम्the chariot
रथम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चूर्णयामासpulverized/crushed
चूर्णयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√चूर्णय् (धातु; नामधातु from चूर्ण)
Formलिट्-लकार (Periphrastic Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
नnot
न:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
ममारdied
ममार:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√मृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
मातलिःMātali (Indra’s charioteer)
मातलिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमातलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
गृहीत्वाhaving seized
गृहीत्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Root√ग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)
पट्टिशम्a battle-axe/hatchet
पट्टिशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपट्टिश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
दैत्यःthe Daitya (demon)
दैत्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
जधानstruck/slew
जधान:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√हन् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
उरसिon the chest
उरसि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
केशवम्Keśava (Viṣṇu/Kṛṣṇa)
केशवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages
Visual Art Cues
Scene: A demon pulverizes the celestial chariot into dust; Mātali survives amid wreckage; the demon lifts a paṭṭiśa (battle-axe) and strikes Keśava squarely on the chest, sending shock through the divine ranks.
Characters & Entities
M
MātaliK
KeśavaD
Daitya (demon)FAQs
Divine protection preserves dharma’s servants; even when supports collapse, the righteous are upheld for the larger purpose.
None.
None.