Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 33
Devanagari script
संधीयमानेस्त्रे तस्मिन्मारुतः परुषो ववौ । चकंपे च मही देवी भिन्नाश्चांबुधयोऽभवन्
Transliteration
saṃdhīyamānestre tasminmārutaḥ paruṣo vavau | cakaṃpe ca mahī devī bhinnāścāṃbudhayo'bhavan
Translation
جب وہ ہتھیار چلانے کو جوڑا جا رہا تھا تو سخت آندھی چلی؛ دیوی دھرتی کانپ اٹھی اور سمندر بھی پھٹ گئے۔
Word by Word
संधीयमानेwhile being joined/being set (in motion)
संधीयमाने:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसम्-धा (धातु) → संधीयमान (कृदन्त)
Formवर्तमानकर्मणि कृदन्त (Present Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘अस्त्रे’ इति विशेषण
अस्त्रेin the weapon
अस्त्रे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
तस्मिन्then/in that (moment)
तस्मिन्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (Pronoun)
मारुतःthe wind
मारुतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमारुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
परुषःharsh/violent
परुषः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootपरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘मारुतः’ इति विशेषण
ववौblew
ववौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
चकंपेtrembled
चकंपे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कम्प् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
महीthe earth
मही:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
देवीthe goddess
देवी:
Karta (Apposition/समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘मही’ इत्यस्य अपपद/विशेषण-रूपेण
भिन्नाःsplit/cleft
भिन्नाः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Root√भिद् (धातु) → भिन्न (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘अम्बुधयः’ इति विशेषण
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अम्बुधयःoceans
अम्बुधयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअम्बुधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
अभवन्became/were
अभवन्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: A violent marut (wind) lashes the battlefield; Bhū-devī is shown trembling; oceans crack and part, with fissures and surging waves under a darkened sky.
Characters & Entities
M
Mahī (Earth goddess)O
OceansFAQs
Adharma-driven violence disturbs the whole cosmos; the Purāṇas portray moral disorder as ecological and cosmic upheaval.
None; the verse describes cosmic disturbance, not a pilgrimage site.
None.