Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 31

Devanagari script

ब्राह्ममस्त्रं चकाराशु सर्वास्त्रविनिवारणम् । तेन तत्प्रशमं यातं रौद्रास्त्रं लोकभीषणम्

Transliteration

brāhmamastraṃ cakārāśu sarvāstravinivāraṇam | tena tatpraśamaṃ yātaṃ raudrāstraṃ lokabhīṣaṇam

Translation

اس نے فوراً برہما اَستر استعمال کیا، جو تمام ہتھیاروں کو روکنے والا تدبیر ہے۔ اسی سے دنیا کو دہلا دینے والا رَودر اَستر تھم کر پرسکون ہو گیا۔

Word by Word

• ब्राह्मम्: Brahma-related, Brahmic
• ब्राह्मम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ब्राह्म (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (अस्त्रम् इति)

• अस्त्रम्: weapon
• अस्त्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• चकार: made, employed
• चकार: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• आशु: quickly
• आशु: Desha-Kala (Manner/Speed)
• Type: Indeclinable
• Root: आशु (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

• सर्वास्त्रविनिवारणम्: the counteraction of all weapons
• सर्वास्त्रविनिवारणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक) + विनिवारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (सर्वेषाम् अस्त्राणाम् विनिवारणम्)

• तेन: by that (weapon)
• तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम; अत्र ‘ब्राह्मास्त्रेण’ इत्यर्थे

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (प्रशमम् इति)

• प्रशमम्: quiescence, pacification
• प्रशमम्: Gati-Karma (Result/Goal)
• Type: Noun
• Root: प्रशम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• यातम्: was brought/attained
• यातम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘gone/attained’—रौद्रास्त्रम् इत्यस्य विधेयम्

• रौद्रास्त्रम्: the Rudra-weapon
• रौद्रास्त्रम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रौद्र (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (रौद्रं च तत् अस्त्रं च)

• लोकभीषणम्: terrifying to the worlds
• लोकभीषणम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: लोक (प्रातिपदिक) + भीषण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (रौद्रास्त्रम् इति); समासः—तत्पुरुषः (लोकानां भीषणम्)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)

Visual Art Cues

Scene: A luminous, cool, orderly radiance (Brahmāstra) spreads like a calm mandala, absorbing and quieting the raging flames of the Raudra missile; the sky clears as terror subsides.

Characters & Entities

• Brāhmāstra
• Raudrāstra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even the most fearsome force is to be subdued by higher wisdom and restraint—symbolized by the Brāhma-weapon that pacifies rather than annihilates.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is identified in this verse; it is an episode on divine weaponry within Kaumārikākhaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the emphasis is on the principle of pacification (praśama) rather than ritual action.